|
6. REKABET POLTKASI
Avrupa
Birligi’nin temel ekonomik hedefi, üye ülkeler arasında tüm engellerden
arındırılmıs bir İç Pazar olusturmaktır. Bu hedefe ulasmak için Toplulugun
kullandıgı en temel ve etkili araç rekabet kuralları olmustur. Toplulugun
Rekabet Politikası, rekabeti bozdugu kabul edilen faaliyetleri
engelleyerek, piyasa güçlerinin hakim oldugu bir ekonomik ortam yaratmayı
ve bunu sürdürmeyi hedeflemektedir. Toplulugun Rekabet Politikası dört ana
baslık altında incelenebilir: Tesebbüslere uygulanan rekabet kuralları,
birlesme ve devralmaların denetlenmesi, kamu tekelleri ve imtiyazlı
haklara sahip tesebbüsler, devlet yardımlarının izlenmesi ve denetlenmesi.
Toplulugun en eski politikalarından biri olan rekabet alanındaki
müktesebat Amsterdam Antlasması’nın 31. maddesi (ticari nitelikli devlet
tekelleri, Amsterdam Antlasması ile tadil edilen Roma Antlasması’nın 37.
maddesi), 81-85. maddeleri (tesebbüslere uygulanan kurallar, eski 85-89
maddeler), 86. (kamutesebbüsleri ve imtiyazlı ya da münhasır haklara sahip
tesebbüsler, eski 90. madde) ve 87-89. maddeleri (devlet yardımlarına
uygulanan kurallar, eski 92-94. maddeler) temelinde sekillenmektedir.
Birlesme ve devralmaların kontrolü ise 802/2004 sayılı Tüzük ile
gerçeklestirilmektedir. Rekabet alanındaki diger Topluluk düzenlemeleri
arasından; 1/2003 sayılı “Antlasmanın 81 ve 82. maddelerinde Belirtilen
Rekabet Kurallarının Uygulanmasına İliskin Konsey Tüzügü”, 2790/1999
sayılı Dikey Anlasmalar ve Uyumlu Eylemlere İliskin Komisyon Tüzügü”,
“773/2004 sayılı Komisyon Tarafından Sorusturma Yürütülmesine İliskin
Komisyon Tüzügü”, Komisyon’un yayımladıgı kılavuzlar, tebligler,
açıklayıcı notlar, sektörler için hayati önem tasıyan blok muafiyet
tüzükleri (otomotiv, yatay isbirligi anlasmaları, teknoloji transferi
anlasmaları, sigortacılık) ve kritik sektörlere (ulastırma, tarım, çelik)
yönelik düzenlemeleri sayabiliriz. Devlet yardımları konusundaki
müktesebatın bir bölümü (özellikleulastırma, tarım ve balıkçılık) diger
müzakere baslıkları altında yer almaktadır. AB Komisyonu’nun enerji,
ulastırma, telekomünikasyon ve bilgi teknolojileri sektörlerinin
serbestlestirilmesine yönelik tüzükleri de bu bölüm kapsamında ele
alınmaktadır.
Komisyon, aday ülkelerin rekabet alanındaki müktesebata uyum saglayıp
saglayamayacaklarını ve üyelik sonrası İç Pazar’ın rekabet baskısına
dayanıp dayanamayacaklarını degerlendirirken, aday ülkelerde yer alan
tesebbüslerin İç Pazar’a benzer bir ortamda faaliyet göstermeye alıskın
olup olmadıklarını dikkate almaktadır. |
