|
21. BÖLGESEL KALKINMA VE YAPISAL ARAÇLARIN KOORDİNASYONU
Avrupa Birligi’ne üye ülkeler arasında sosyo-ekonomik farklılıklar oldugu
gibi, ülkelerin bölgeleri arasında da önemli farklılıklar söz konusudur.
Bu farklılıklar çogulcu yapıyı desteklemeleri bakımından yararlı olmakla
birlikte, bölgelerin “refah düzeyleri” açısından esitsizliklere yol
açtıkları takdirde AB içindeki uyumu tehdit etmektedir. Bölgesel Politika
bu farklılıkları giderme amacıyla olusturulmustur. Dezavantajlı bölgelere
istihdam ve ekonomik kalkınma için yardım eden AB Yapısal Fonları, aynı
zamanda AB vatandasları arasındaki dayanısmanın saglanması için de baslıca
araç olarak görülmektedir. Avrupa Birligi, Bölgesel Politika kapsamında üç
ana hedef belirlemistir: Kalkınmakta geri kalmıs olan bölgelerdeki yapısal
uyumu ve gelismeyi tesvik etmek; Ekonomik ve sosyal dönüsüm içerisinde
olan bölgelerin desteklenerek yapısal güçlüklerin giderilmesi; Ögrenim,
egitim ve istihdam politikaları ile sistemlerinin modernizasyonu ve
uyumlastırılmasını desteklemek.
AB
Bölgesel Politikası’nın bu hedeflere ulasmak için kullandıgı mali araçları
ise dört yapısal fondan olusmaktadır: Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu (ERDF);
Avrupa Sosyal Fonu (ESF); Balıkçılık Yönlendirme Mali Aracı (FIFG); Avrupa
Tarımsal Garanti ve Yönlendirme Fonu (EAGGF). Söz konusu dört fonun yanı
sıra, Uyum Fonu ile çevre ve ulasım alanlarında altyapı projelerinin
finansmanı saglanmaktadır. AB bölgesel destek programları da
yürütmektedir. Programların takibi ve uygulanması ulusal ve bölgesel
kurumların sorumlulugundadır. Bunların yanı sıra, Topluluk çapındaki
sorunlara ortak çözümler bulmayı hedefleyen Topluluk girisimleri
bulunmaktadır. 2000-2006 döneminde dört Topluluk girisimi uygulanmaktadır:
Interreg III (sınır bölgelerine yönelik); Leader+ (kırsal alanlara
yönelik); Equal (istihdamda ayrımcılıkla mücadeleye yönelik); Urban II
(kentsel alanlara yönelik). Bunların dısında, aday ülkelerin uyumunu
saglamak ve katılım hazırlıklarını hızlandırmak amacıyla katılım öncesi
araçlar olusturulabilmektedir.
Aday
ülkelerin fonlardan yararlanmak için, katılımla birlikte;
•
gerekli kurumsal yapılanmayı olusturmaları, bakanlıklar arası etkili
koordinasyonu saglamaları ve sürece katılan tüm kurum ve kuruluslarının
görev ve sorumluluklarını tanımlamaları,
•
uygun hukuki çerçeveye sahip olmaları, geçici bir NUTS sınıflandırması
olusturmaları,
• bir
kalkınma planının yanı sıra, bütçe harcamalarına iliskin uygun
prosedürlerin olusturulması ve ortaklık prensibinin uygulanmasını
saglamaları, özel izleme ve degerlendirme yükümlülüklerini yerine
getirmeleri,
•
harcamaların miktarı konusunda gerekli bilgiyi saglamaları gerekmektedir. |
