Sıralama Partilerin kuruluş tarihlerine göre yapılmıştır. |
* Cemiyet adı altında siyasi parti gibi faaliyet göstermiştir. |
|
FEDAİLER CEMİYETİ*
- 1859, İstanbul
- Genel Başkan Süleymaniyeli Şeyh Ahmet
- Genel Sekreter: Didon Arif Bey,
- Üyeler: Hüseyin Daim Paşa, Binbaşı Rasim Bey, Cafer Dem Paşa, Tophane Müftüsü Bekir Efendi, Kütahyalı Şeyh İsmail, Hoca Nasuh Efendi, Tophane Mızıka Başçavuşu Erzurumlu Mehmed, Hezergradlı Şeyh Feyzullah Efendi, Kütahyalı Şeyh İsmail
YENİ OSMANLILAR CEMİYETİ*
- 1865, İstanbul
- Genel Başkan Mustafa Fazıl Paşa
- Kurucular: Namık Kemal, Kayazade Reşat, Menapirzade Nuri, Sagır Ahmet Beyzade Mehmet, Mir’at Mecmuası sahibi Refik, Suphi Paşazade Ayetullah
- Diğer Üyeler: Ziya Paşa, Ali Suavi, Agah Efendi, Ebüzziya Tevfik...
ALİ SUAVİ (ÜSKÜDAR) KOMİTESİ*
- 1878, İstanbul
- Kurucular: Ali Suavi, Süleyman Asaf Sopasalan, Hafız Nuri, Hasköylü Hacı Ahmet, Mehmet İzzet Paşazade Süleyman, Bağdatlı Süleyman, Üsküdarlı Nuri, Filibeli Ahmet Paşa, Arnavut Salih, Hacı Ahmet, Molla Mustafa
KLEANTİ SKALYERİ-AZİZ BEY KOMİTESİ*
- 1878, İstanbul
- Genel Başkan Kleanti Skalyeri
- Üyeler: Nakşibend kalfa, Aziz Bey, Ali Şefkari Bey, Tabib Agah Bey
OSMANLI İTTİHAD VE TERAKKİ CEMİYETİ
-1889, İstanbul -1918 İstanbul. Son kongrede fesih kararı alınmıştır.
-Genel Başkan Ali Rüştü
-Kurucu Üyeler: İbrahim Temo, Abdullah Cevdet, İshak Sükuti, Mehmed Reşid, Hüseyinzade Ali
-Paris Şubesi (1889)
-Genel Başkan Ahmet Dıza Bey,
-Yöneticiler: Mehmet Ali Paşa, Recep Fuat, Nihat, Dr.Nazım, Bahaddin Şakir, Sami Paşazade Sezai, Alber Fua
-Cenevre Şubesi (1897)
-Kurucular: Dr.İshak Sükuti, Abdullah Cevdet, Ethem Ruhi (Balkan), Tıbbiyeli Mustafa Ragıp, Esat, Mithat Şükrü (Bleda), Ahmet, Mizancı Murat, Tunalı Hilmi, Seraceddin, Dr. Hasan, Lütfi, Dr. Akil Muhtar (Özden), Nuri Ahmet, Reşit Beyler
-Kahire Şubesi (1897)
-Kurucuları: İshak Sükuti, Tunalı Hilmi, Hoca Kadri, Salih Cemal, Ali Ziya, Ferit (Tek)
-Selanik Şubesi (1908)
-Genel Başkan Talat Bey (Paşa)
-Yöneticiler: Hüseyin Kadri, Mithat Şükrü (Bleda), Hayri, Ahmet Rıza, Enver (Paşa), Habib, İpekli Hafız İbrahim Beyler
İTTİHAD-I OSMANİ CEMİYETİ*
-1889
-[Kurthan Fişek, «Parti Kurarım da, Kapatırım da Anam!» Tempo, sayı 4-685, (25-31 Ocak 2001), s. 12].
TEŞEBBÜS-İ ŞAHSİ VE ADEM-İ MERKEZİYET CEMİYETİ*
-1892 [Kurthan Fişek, «Parti Kurarım da, Kapatırım da Anam!» Tempo, sayı 4-685, (25-31 Ocak 2001), s. 12].
-1902, Paris
-Genel Başkan Prens Sabahattin
-Kurucu ve Üyeler: Ahmet Fazlı (Genel Sekreter), İsmail Kemal, Dr. Nihat Reşat (Belger), Dr. Rıfat, Miralay Zeki, Dr. Sabri, Hüseyin Tosun, Milaslı Asker Murat, Şair Hüseyin Siret.
OSMANLI İTTİHAD VE İNKILAP CEMİYETİ*
-1894 [Kurthan Fişek, «Parti Kurarım da, Kapatırım da Anam!» Tempo, sayı 4-685, (25-31 Ocak 2001), s. 12].
-1904, Cenevre
-Kurucuları: Ethem Ruhi Balkan, Dr. Abdullah Cevdet, Varnalı Kamil, Tarsusizade Münir, Mehmet Cemil
CEMİYET-İ İNKILABİYE*
-1904
-Kurucuları: Hamid, Satvet Lütfi (Tozan), Namık Zeki, Ferit Necdet Mübin, Dr. Mahmud, Köprülü Hamdi, Mustafa Asım, Nafi Atuf (Kansu), Vehbi Semuh
OSMANLI HÜRRİYET CEMİYETİ*
-1906
-Selanik
-Kurucuları: İsmail Canbulat, Mithat Şükrü, Bursalı Tahir, Yüzbaşı Naki, Talat Bey, Rahmi , Ömer Naci, Kazım Nami, İsmail Hakkı, Süleyman Fehmi
VATAN VE HÜRRİYET CEMİYETİ*
-1906
-Şam
-Kurucuları: Dr. Mustafa Cantekin, Binbaşı Lütfi, Mustafa Kemal, Lütfi Müfit Özdeş
SELAMET-İ UMUMİYE KULÜBÜ*
-1907
-İstanbul
-Kurucuları: İbrahim Naci, Giritli Ali, Fuat Şükrü, Abdullah Abud, Dr. Rıza Abud, Yenişehirli Salih, Pertev Tevfik, Mustafa (Demokrat), Rıza Bey
FEDAKARAN-I MİLLET CEMİYETİ*
-1908
-İstanbul
-Genel Başkan Avnullah El Kazimi
-Üyeler: Ali Vefa, Dr.Ali Saip, Abdülkadir Kadri, Hacı Cemal, Behçet, Ertuğrul Şakir
NESL-İ CEDİT KULÜBÜ*
-1908
-İstanbul
-Kurucuları: Nafi Atuf (Kansu), Arnavut Mustafa, Mehmet Şerafettin, Mühendis Mazhar Neriman, Mehmet Ali Şevki, Adil Beyler
TÜRK DERNEĞİ*
-1908
-İstanbul
-Kurucu ve Yöneticileri: Ahmet Midhat Efendi, Emrullah, Veled, Nesip Asım, Korkmazoğlu Celal, Akçuraoğlu Yusuf, Akyiğitoğlu Musa, Fuat Raif, Rıza Tevfik, Ferit
OSMANLI AHRAR FIKRASI
-1908
-İstanbul
-Kurucuları: Nureddin Ferruh, Ahmet Fazlı, Kıbrıslı Tevfik, Nazım, Şevket, Celalettin Arif, Mahir Sait
OSMANLI DEMOKRAT FIRKASI (Fırka-i İbad)
-1908
-İstanbul
-Kurucuları: İbrahim Naci, Giritli Ali, Fuat Şükrü, Dr.Rıza Abud, Pertev Tevfik, Yenişehirli Salih, Mustafa, Rıza, Dr.Abdullah Cevdet, Dr.İbrahim Temo
İTTİHAD-I MUHAMMEDİ FIRKASI (Fırka-i Muhammediye)
-1909
-İstanbul
-Kurucu ve Yöneticileri: Süheyl Paşa, Mehmet Sadık, Mehmet Emin Hayreti, Ahmet Esat, Mehmet Emin, Hafız Mehmet Sabri, Şevket Efendi, Bediüzzaman Saidi Kürdi, Hacı Hayri, Raşit, Ferik Rıza Paşa, Faruki Ömer, Şevki Efendi, Seyyid Müslim Penah, Refik, Muhammed Efgani, Ahmet Nazir, Ferik Hacı İzzet Paşa, Seyyid Abdullah El Haşimi El Mekki, İhsan, Hayri Abdullah Ziyaeddin, Şeyh Ali, Hacı Kazım, Hacı Mehmed, Tevfik Derviş Vahdeti ...
HEYET-İ MÜTTEFİKA-İ OSMANİYE
-1909
-İstanbul
-Kuruluşu teklif edilmişse de 31 Mart olayı üstüne kurulamamış ve gelişememiştir. Bu kuruluş, partiler ve dernekler arası bir koalisyon olacaktı.
İSLAHAT-I ESASİYE-İ OSMANİYE FIRKASI
-1909
-Paris
-Genel Başkan Şerif Paşa
-Üyeler: Mevlanzade Rıfat, Ali Kemal, Pertev, İzmirli Kemal Avni, Nihad Reşat (Belger)
AHALİ FIRKASI
-1910
-İstanbul
-Genel Başkan Gümülcine Mebusu İsmail Bey
-Üyeler: Vasfi, Ferhad, Şevket, Ömer Lütfi, Zeynelabidin, Mustafa Sabri, Fevzi, Şükrü Bey
OSMANLI SOSYALİST FIRKASI
-1910
-İstanbul
-Genel Başkan İştirakçı Hilmi
-Üyeler: Namık Hasan, Pertev, Tevfik, İbnil Tahir, İsmail Faik, Baha Tevfik, Hamid Suphi
-Paris Şubesi (1910)
-Kurucusu: Dr.Refik Nevzad
-Üyeler: Avni Kemal, Hoca Kadri, Fuat Nevzat, Memil Zeki
TÜRK YURDU CEMİYETİ*
-1911
-İstanbul
-Kurucu ve Yöneticileri: Mehmet Emin (Yurdakul), Ahmet Hikmet (Müftüoğlu), Ağaoğlu Ahmet, Hüseyinzade Ali, Dr.Akil Muhtar (Özden), Akçuraoğlu Yusuf
CENEVRE TÜRK YURDU*
-1911
-Cenevre
-Kurucuları: Hazinedaroğlu Ali Sedat, Şefik, Germenli oğlu Asım, Cemaleddin oğlu Arif, Ferid Recep, Hüsnü oğlu Ziya, Molla Aşki oğlu İsmail Hakkı, Haseki oğlu Süreyya, Osman Şefik
HÜRRİYET VE İTİLAF FIRKASI
-1911, İstanbul
-Kurucuları: İsmail Hakkı Paşa, Dr.Dagavaryan, Mustafa Sabri, Abdülhamid Zöhravi, Müşir Fuat Paşa, Damat Ferit Paşa, Ferik Süleyman Paşa, Volçentrinli Hasan, Miralay Sadık, Dr. Rıza Nur, Tahir Hayrettin
TÜRK OCAĞI*
-1911, İstanbul
-Genel Başkan Ahmet Ferit (Tek)
-Yöneticiler: Akçoraoğlu Yusuf, Mehmet Ali Tevfik, Dr.Fuat Sabit, Mehmet Emin (Yurdakul) Ağaoğlu Ahmet ...
HALASKAR ZABİTAN GRUBU
-1912, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Kurmay Binbaşı Gelibolulu Kemal (Şenkıl), Kurmay Kolağası Kastamonulu Hilmi, Sürvari Kaymakamı Recep, Bahriye Binbaşısı İbrahim Aşki, Yüzbaşı Kudret
MİLLİ MEŞRUTİYET FIRKASI
-1912, İstanbul
-Genel Başkan İfnam Başyazarı, eski Kütahya Milletvekili Ferit (Tek)
-Üyeler: Akçoraoğlu Yusuf, Müderris Zühtü, Mehmet Ali Cemil Bey
İSTİHLAK-I MİLLİ CEMİYETİ*
-1912, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Mahmud Esad, Rıfkı, Zühdü, Cemal, Ethem Beyler
LOZAN VE NEUCHATEL TÜRK YURDU*
-1912, Neuchatel, Lozan
-Kurucuları: Fesçi oğlu Galip, Hacı Nasuh oğlu Cevdet, Remzi oğlu Ferit, Tekerşin oğlu Yusuf Kemal (Tengirşenk), Nureddin oğlu İlyas Ragıp, Moralı oğlu Ahmed, Cemal oğlu Mustafa Şerif Hacı Meto oğlu Fazlı, Hamid oğlu Hüsnü, Ahmet Nazmi, Altıoğlu İsmail Hakkı
PARİS TÜRK YURDU*
-1913, Paris
-Kurucular: Molla Aşki oğlu İsmail, İstanbullu Seyit Haşim, Tevfik oğlu Niyazi, Ahmet Mithat, Kulaksızoğlu Hamid Nuri, Manastırlı H.Hüsnü, Muammer, Köprülü M.Nermi, Kaşif, Haydar oğlu Ahmet Esat Beyler
MİLLİ TALİM VE TERBİYE CEMİYETİ*
-1916, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticileri: Sıhhiyye Müdüri Umumisi Esat Paşa, Temyiz Mahkemesi Başkanı Hacı Evliya Efendi, Eğitim Bakanlığı Telif ve Tercüme dairesi üyesi Sami Bey, İstanbul Darülfünundan Müderris İsmail Hakkı (Baltacıoğlu), Mithat Şükrü, Eski Halep Valisi Galip, Yargıç Muhlis, Doçent Dr. Hüseyinzade Ali, Harunreşid Bey
HALKA DOĞRU CEMİYETİ*
-1917, İzmir
-Kurucu ve Yöneticiler: Halep Eski Valisi Tevfik, İzmir Milletvekili Rahmi, Celal (Bayar)
RADİKAL AVAM FIRKASI
-1918, İstanbul
-Genel Başkan Mevlanzade Rıfat
-Üyeler: Emin Ali, Yazar Mazlum, Müdafaa Gazetesi Sahibi Ragıp, Tüccar Mehmet Faik
OSMANLI HÜRRİYETPERVER AVAM FIRKASI
-1918, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Ali Fethi (Okyar), Hüseyin Kadri
İSTİHLAS-I VATAN CEMİYETİ*
-1918, Manisa
-Kurucu ve Yöneticiler: Karaosmanzade Kani, sabık Suriye mektupçusu Nuri, Dava Vekili Abidin, Eczacı Rıza Beyler.
KARS MİLLİ ŞURA HAREKETİ HÜKÜMETİ*
-1918, Kars
-Genel Başkan İbrahim Cihangiroğlu
-Üyeler: Kağızmanlı Ali Rıza, Fahreddin, Hasan Han, Ağababaoğlu Abbas Ali, Hattat oğlu Mehmet, Mühendis Mahmut, Hasanbeyoğlu Mehmet, Erzurumlu Karadursun, Çıldırlı Dr.Esat (Oktay)
KARAKOL CEMİYETİ*
-1918, İstanbul
-Genel Başkan Miralay Kara Vasıf Bey
-Kurucu ve Yöneticiler: Miralay Galatalı Şevket, Kaymakam Edip, Binbaşı Ali Rıza, Emekli Yüzbaşı Baha Sait, Avukat Refik İsmail, Dr.Abdülhak Adnan (Adıvar), Kurmay Yarbay Çolak Selahattin Bey
SELAMET-İ AMME HEYETİ*
-1918, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Rıfat Sabit, Eski İçişleri Bakanlarından Mustafa Arif ve Mehmet Ali, Yazar Fazıl Ahmet (Aykaç), Asaf Muammer Bey.
TECEDDÜT FIRKASI
-1918, İstanbul
-Kurucuları: Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti son kongre üyeleri
-Yöneticiler: Başkan, Senato üyesi Hüsnü Paşa, Senatör Seyid Bey, Mavrokor dato Efendi, Yunus Nadi (Abalıoğlu), Şemsettin (Günaltay,), İhsan, Orfanidis, Hamdi, Faik (Kaltakkıran) Sabri, Reşit Paşa, Galip Bahtiyar, Dr.Tevfik Rüştü (Aras) Babanzade Hikmet, Parsamyan, Mustafa Fevzi, İsmail Canbulat ve Sason Efendi
OSMANLI SULH VE SELAMET CEMİYETİ*
-1918, İstanbul
-Kurucular: Ankara’da Satvet Lütfi (Tozan), Toygarzade Naşit, Avukat Mustafa Kemal, Kırşehirli Müfit Hoca, Balalı Şehzüvarzade Hacı Osman Bey
-Yöneticiler: Topçu Feriki Ferid Paşa Başkan, Yahya Adnan Paşa, Arif Paşa, Ali Kemal, Cemal, Av.Fuad Şükrü, Sait Molla, Miralay Süleyman, Faik Şemseddin, Dr.Selahattin, Salih, Mehmet Arif Bey
MİLLİ KONGRE*
-1918, İstanbul
-Genel Başkan Göz Dr.Esat Paşa
-Kurucuları: Milli Talim ve Terbiye Cemiyeti erkanı ile o dönemin çeşitli partilerinin yöneticileri, Genel Sekreter Abdurrahman Şeref Bey
AHALİ İKTİSAT FIRKASI
-1918, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Ermenaklı Tüccar Mehmet Nuri, Gazeteci Öğretmen Lütfi Arif Kanber, Eskişehirli Tüccar Hüseyin Hüsnü, Ahmet Hamdi (Başar-Limancı Hamdi)
TRAKYA PAŞAELİ MÜDAFAA HEYET-İ OSMANİYESİ*
-1918, Edirne
-Genel Başkan Şehbender Şükrü Bey
-Kurucu ve Yöneticiler: Yolageldili Tüccar Kasım Efendi, Lüleburgazlı Şevket (Ödül), Dimetokalı fabrikatör Cemal, Ahırköylü Ahmet, Edirneli Şevket Bey
İZMİR MÜDAFAA-İ HUKUK-U OSMANİYE CEMİYETİ*
-1918, İzmir
-Kurucu ve Yöneticiler: Moralizade Muvaffak, Halit ve Nail, Menemenlizade Muvaffak, Haşim Enveri, Nazmi, Hüseyin Lütfi, Abdurrahman Sami, Naci, Tokadizade Şekip, Salepçizade Mithat, Cami, İsmail Sıtkı, Ragıp Nureddin, Şerif Paşazade Remzi, Hasan Vasfi Bey
SELAMET-İ OSMANİYE FIRKASI
-1918, İstanbul
-Kurucuları: Sabık Amasya Mebusu İsmail Hakkı Paşa, Ulemadan Fazıl Efendi, Emekli Ferik Ferit Paşa, tüccar Kudret Haki, Eski İstanbul Polis Müdürlerinden Mehmet Ali (Fesçioğlu), Soysallıoğlu İsmail Suphi, Hasan Hicabi, Emekli Miralay Behzad, Ulemadan Zeki Bey
KİLİKYALILAR CEMİYETİ*
-1918, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Menemenlizade Rıfat, Menemenlizade Nabi, Ali Münif, Ali Hayati, Hafız Mehmet Emin, Abdülkadir, Evliyazade Hacı Evliya, Mısrizade Seyfeddin, Ramazanoğlu Saffet Bey
SOSYAL DEMOKRAT FIRKASI
-1918, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Dr.Hasan Rıza, Cemil Arif (Alpay), Tahsin, Habib Bey
SULH VE SELAMET-I OSMANİYE FIRKASI*
-1918, İstanbul
-Kurucular: Ulemadan Fazıl Efendi, eski İstanbul Polis Müdürü Mehmet Ali, Hüseyin Hakkı Bey, Ferit Paşa, eski Amasya mebusu İsmail Hakkı Paşa, Yahya Adnan Paşa, Ferit Paşa, Arif Paşa, Yazar Asaf Muammer, Soysallıoğlu İsmail Suphi, Cami, Mehmet Ali Kasım, Kudret Haki, Nevres, Mehmet Refik ve Fazıl Bey
VAHDET-İ MİLLİYE HEYETİ*
-1919, İstanbul
-Genel Başkan Ahmet Rıza Bey
-Kurucu ve Yöneticiler: Çürüksulu Mahmut Paşa, Hamit, Nabi Reşit Sadi, Abdurrahman Şeref Bey
KÜRDİSTAN TEALİ CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Genel Başkan Seyyit Abdülkadir
-Kurucu ve Yöneticiler: Dr.Şükrü Mehmed, Bitlisli Yüzbaşı Emin, Muhittin Nami Bey
MİLLİ AHRAR FIKRASI
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Asaf Muammer, Soysallıoğlu İsmail Suphi, Agah Mazlum, Bekir Sami, Cami, Tevfik Hamdi, Refik İsmail, Süleyman Nüzhet, Şakir Sarıca, Abdülhak Şinasi (Hisar), Mahir Sait, Mehmet Refik Beyler
İNGİLİZ MUHİPLERİ CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Eski Dahiliye Nazırı Memduh Paşa, Şehremini Cemil Paşa, Ahmet Zülüfkül Paşa, Ali Rüştü Efendi, Abdullah Bey, Hamdi Paşa, Şevket Bey, Sait Molla, Miralay Enver Bey, Sadrettin Safiyettin, Nebil Ziya, Abdullah Zühdü, Ressam Ahmet Paşa, Halit, Nazif Sururi, Cafer, Emin, Ahmet Rıfat, Nüzhet Paşa, Vahi Bey
ŞARKİ ANADOLU MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ*
-1919, Erzurum
-Kurucuları: Erzurum Kongresi üyeleri adına Mustafa Kemal Paşa, Sabık Ahriye Nazırı Rauf Bey, Samık Trabzon Mebusu Servet ve İzzet Beyler, Sabık Erzurum Mebusu Raif, Sabık Bitlis Mebusu Sadullah, Erzincan’dan Nakşi Şeyhi Şeyh Feyzi, Sabık Beyrut Valisi Bekir Sami, Mutki Aşireti Reisi Hacı Mustafa Bey
VİLAYET-İ ŞARKİYE MÜDAFAA-İ HUKUK-U MİLLİYE CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Kurucusu: Süleyman Nazif, Dursunbeyzade Cevat (Dursunoğlu)
HAREKET-İ MİLLİYE REDD-İ İLHAK TEŞKİLATI
-1919, Ege Mıntıkası
-Kurucular: İzmir Müdafai Hukuku Osmaniye Cemiyeti’nin İstanbul’a gitmeyen bazı yöneticileri ve yerel yöneticileriyle aydınlar
TÜRKİYE İŞÇİ VE ÇİFTÇİ SOSYALİST FIRKASI
-1919, İstanbul (1924’de fesh)
-Kurucular: Ahmed Akif, Ethem Nejat, Dr.Şefik Hüsnü
OSMANLI İLA-İ VATAN CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Yahya Adnan Paşa, Rasih Efendi, İbrahim Rüştü Efendi, Mehmet Sait, Tahir Bey, Ahmet Muhtar Bey, Vamık Fasın, İsmail, Yusuf Ziya Bey
MİLLİ TÜRK FIRKASI
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Ahmet Ferit (Tek), Mehmet Emin (Yurdakul), Ahmet Hikmet (Müftüoğlu), İktisat Müderrisi Zühdü, Yusuf Akçoraoğlu, Dr.Abdülhak Adnan (Adıvar), İsmail Hakkı, Mehmet Emin Bey
İLHAK-I RED HEY’ET-İ MİLLİYESİ (Müdafaa-i Vatan Hey’eti)
-1919, İzmir
-Kurucu ve Yöneticiler: Moralızade Halit, Ragıp Nureddin, Moralızade Nail, Kaymakam Faik, Binbaşı Zekai, Eski milletvekilleri Hulusi, Cami, Mustafa Necati, izmir Mevki Komutanı Mehmet Arif
TRABZON VE HAVALİSİ ADEM-İ MERKEZİYET CEMİYETİ
-1919, İstanbul
-Genel Başkan Şatırzade Hasan Hicabi
-Üyeler: Derviş Kaptanzade Necati, Muhsin Paşazade Edhem, Süleyman Sudi, Esat, Mehmet Kamil, Şükrü, Besim Bey
AYDIN HEY’ET-İ MİLLİYESİ
-1919, Aydın
-Kurucuları: Hoca Esat Efendi, Sultani Muallimlerinden Sabri Bey
DENİZLİ HEY’ET-İ MİLLİYESİ
-1919, Menderes
-Kurucu ve Yöneticiler: Denizli Mutasarrıfı Faik (Öztrak), Belevli Yusuf, Müftü Ahmet Hulusi, Müftüzade Kazım, Hamamcı Şeyh Mustafa, Tat Osmanoğlu Emin, Tavaslızade Mustafa, Küçükağazade Ali, Dr.Kazım, Dalamanlızade Şükrü Bey
VİLSON PRENSİPLERİ CEMİYETİ
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Halide Edip (Adıvar), Celalettin Muhtar, Ali Kemal, Hüseyin Avni, Refik Halid (Karay), Ragıp Nureddin, Celal Nuri (İleri), Necmeddin Sadık (Sadak), Cevat, Ahmet Emin (Yalman), Yunus Nadi
HÜRRİYET VE İTİLAF FIKRASI
-1919, İstanbul (yeniden faaliyete geçiş)
-Yeni Yöneticiler: Başkan Müşir Nuri Paşa
-Üyeler: Müşir Zeki Paşa, Ayan azası Abdülkadir, eski Konya Mebusu Zeynelabidin, eski Tokat Mebusu Mustafa Sabri, eski Karesi Mebusu Vasfi Efendi, Süleyman Paşa, Celalettin Paşa, Ali Kemal, Refik Halid (Karay), Nureddin, eski Tahran Sefiri Hasip, sabık Maarif Nazırı Rıza Tevfik (Bölükbaşı), Tüccardan Hacı Osman ve Mehmet Ali Beyler
NİGEHBAN CEMİYET-İ ASKERİYESİ*
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Tayyar Paşa, Yarbay Fettan, Binbaşı İsmail Hakkı, Yüzbaşı Celal Bey
OSMANLI MESAİ FIRKASI
-1919, İstanbul
-Kurucuları: İstanbul’daki fabrikalar işçi ve müstahdem delegeler
-Yöneticiler: Makine Mühendisi H.Memduh, Muharrir Avni Ali, Hasan Muslihiddin, Yusuf, Vahidettin, Seyyit, Hüseyin, Lütfi, İsmail, İhsan Bey
OSMANLI ÇİFTÇİLER CEMİYETİ FIRKASI
-1919, İstanbul
-Yöneticiler: Hamdullah Emin Paşa, Esat Paşa (Işık), Mehmet Emin Paşa, İsa Ruhi Paşa, Mustafa Münif Paşa, Dr.Mustafa Hulusi, Ali Haydar, Yusuf Mazhar, Mehmet Mahfi, Hüseyin Hüsnü, Nazım, Ali Rıza Bey
MAĞDURUN-İ SİYASİYE TEAVÜN CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Hüsnü Efendizade Rüştü Bey, Asaf Paşazade Cemal Bey, Mehmet Latif Efendi, Sami, Şeyh Fuat, Osman Cemal Bey
TEALİ-İ İSLAM CEMİYETİ*
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: İskilipli Mehmet Atıf, Konyalı Abdullah Atıf, Bergamalı Mehmet Zeki, Erzincalı Hasan, İstanbullu Şerafeddin, Manisalı Hayreddin, Kayserili Şemseddin, Seydişehirli Hasan Fehmi Efendi ve Tahirülmevlevi Bey
TÜRKİYE SOSYALİST FIRKASI
-1919, İstanbul (yeniden faaliyete geçti)
-Yöneticiler: Hüseyin Hilmi, Mustafa Fazıl
TRABZON MUHAFAZA-İ HUKUK-U MİLLİYE CEMİYETİ
-1919, Trabzon
-Kurucular: Nemlizade Sabri, Eyübzade İzzet, Murat Hanzade Ziya, Abanozzade Hüseyin, Eyübzade Ömer Fevzi, Hacı Ali Hafızzade, Mehmet Salih, Molla Bekirzade Mehmet Avni, Müftüzade Hacı Mehmet
ANADOLU VE RUMELİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
-1919, Sivas -Ankara
-Kurucuları: Sivas Kongresi üyeleri, Heyeti Temsiliye Üyeleri: Mustafa Kemal Paşa, Hüseyin Rauf Bey, Bekir Sami Bey, Hoca Raif ve Şeyh Fevzi Efendiler, Refet Bey (Bele), Hacı Musa Bey, Mümtaz, Mazhar Müfit (Kansu), Hakkı Behiç (Bayiç), Hüsrev Sami Bey, Mustafa Efendi
İSTANBUL MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
-1919, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Ali Haydar, Yakup Kadri (Karaosmanoğlu), Abdülbaki, Salohorzade Ziya, Nesip, Ziyaeddin, Halim Baki Bey
YEŞİL ORDU*
-1920, Ankara
-Kurucu ve Yöneticiler: Nazım (Resmor), Şeyh Servet (Akdağ), Dr.Adnan (Adıvar), Eyüp Sabri (Akgöl), Yunus Nadi (Abalıoğlu), Hüsrev Sami (Kızıldoğan), Süreyya (Yiğit), Sırrı (Bellioğlu), Mustafa (Cantekin), Hamdi Namık (Gör), Muhittin Baha (Pars), Mahmut Celal (Bayar), Hakkı Behiç (Bayiç), Çerkez Ethem, Reşit ve Tevfik Bey
AMELE FIRKASI
-1920, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Amiralzade Cemal Hüsnü, Avukat Radi, sabık memur Mehmet Behçet ve Haydar, kömür müteahhidi Mehmet Kamil, Hüsnü Paşazade Seyit Bilal, kömür katibi Ali Haydar Bey ve Vanlı Mehmet Baba, Mehmet Ali Ağa
GİZLİ KOMÜNİST FIRKASI
-1920, Ankara
-Kurucu ve Yöneticiler: Arif Oruç, Emekli Binbaşı Hacıoğlu Salih, Şerif Manatof
HALK İŞTİRAKİYUN FIRKASI
-1920, Ankara
-Kurucu ve Yöneticiler: Nazım (Resmor), Mehmet Şükrü (Koç), Şeyh Servet, Salih Hacıoğlu
MİM MİM GRUPLARI (Müdafaa-i Milliye Teşkilatı)*
-1920, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Miralay Esat Bey, İhsan Paşa, Karakol Cemiyeti kurucuları, Yüzbaşı Emin Ali, Topçu Kaymakamı Kemal (Koçer-General), Polis Md.lüğü 4.Şb.Md.Sadi, Kabakçalı Ali Rıza Bey, Şevket Turgut Paşa, Kur.Alb.Cevat, tütün tüccarı Selanikli Hüsamettin, Yüzbaşı Enver, Topkapulu Mehmet Bey, İhsan Bey, Mülazım Zeki, Bahriye Binbaşısı Hakkı, Yüzbaşı Vahid, Serezli Galip (Vardar, Kayyum Ahmet, Muhabere Memuru Cemal, Saip, Şefik, Yüzbaşı Şahap, Ahmet, Muhlis, Cemal Beyler, Velid Ebüzziya, Savcı Vehbi, Suat, Bektaşi Hamdi Baba, Topkapulu Bican (Bağcıoğlu), Sandalcılar Kahyası Ali Osman, Hamallar Kahyası Salih Reis, Nakliyeci Himmetzade Hüsnü (Himmetoğlu), Ardiyeci Emin, Katip Enver, Motorcu Akşehirli Muzaffer ve Rizeli Mustafa, Hemşinli Mehmet, Abdullah, Trabzonlu Aruzoğlu Mahmud, Pandıkyan, Edip, Sabir, Boşnak Haşim, Hukuk Öğrencisi Saim (Dora), Teğmen Saffet, Komiser Cemil, Musluzade Mahmut, Rizeli Ahmet ve Osman, Gemlikli Hafız İsmail, Trabzonlu Tahsin Kaptanlar, Serkomiser Necati, Komiser Kahraman, Salih, Kemal, Zühdü, İhsan Ethem, Tugrakeş Hakkı Bey.
TÜRKİYE ZÜRRA FIRKASI
-1920, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Cevat Rüştü, Şükrü, Yahya Sezai, Abdülaziz Mecdi Bey
TÜRKİYE KOMÜNİST FIRKASI
-1920, Ankara
-Kurucu ve Yöneticiler: Tevfik Rüştü (Aras), Mahmut Esat (Bozkurt), Mahmut Celal (Bayar), Yunus Nadi (Abalıoğlu), Kılıç Ali, Hakkı Behiç (Bayiç), İhsan (Eryavuz), Refik (Koraltan), Eyüp Sabri (Akgöl) ve Süreyya (Yiğit)
TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ (TKP)
- 10 Eylül 1920-
- İlk Genel Sekreter: Mustafa Suphi.
- ”.... TKP, 10 Eylül 1920’de kuruldu....” (“Komünist Parti yine kuruldu” Milliyet. 20 Temmuz 2000. s. 17).
TARİK-İ SALAH CEMİYETİ*
-1921, İstanbul
-Kurucular: Mehmet Tevfik Baba, Yahya Adnan Paşa, Elif Rıfkı, Celal Bafrevi, Ahmet Refik, Seyit Yusuf Zafari, Hafız İsmail Hakkı
BİRİNCİ GRUP (Birinci Müdafaa-i Hukuk Grubu)
- 1921, Ankara
- Genel Başkan Mustafa Kemal Paşa
- Yöneticiler: Edirne Mebusu Şeref ve Sinop Mebusu Şevket Beyler, Mustafa Necati, Vehbi Rıfat, Emin, Kılıç Ali, Zekai (Apaydın) Avni, Muhiddin Baha (Pars), Mazhar, Osman Nuri, Hamdi Bey
ŞARK-İ KARİB ÇERKESLERİ TEMİN-İ HUKUK CEMİYETİ
-1921, İzmir
-Kurucular: Bağ Talustan, Kavaca Hüseyin, Bazadoğ Sait, Neçoku Hasan, Brau Sait, Berzek Tahir, Bağ Rıfat, Ancuk İsa Nuri, Harünürreşit, Maan Ali Hamete Ahmet, Şahap El Hasan, Bağ Kamil, Kampez Yakup, Hafız Sait, Çule Arslan, Bağ Osman, Çule İbrahim, Çiyo Kazım, Maan Şirin, Açofit Sami, Pasav Reşit, Ancuk Yakup Bey
MÜSTAKİL SOSYALİST FIRKASI
-1921 [Kurthan Fişek, «Parti Kurarım da, Kapatırım da Anam!» Tempo, sayı 4-685, (25-31 Ocak 2001), s. 13.].
-1922, İstanbul
-Türkiye Sosyalist Fırkası’ndan ayrılmış tramvay işçilerince kurulmuştur.
İKİNCİ GRUP (İkinci Müdafaa-i Hukuk Grubu)
-1922, Ankara
-Yöneticiler: Erzurum Mebusu Hüseyin Avni (Ulaş), Mersin Mebusu Selahattin Köseoğlu
MUHAFAZA-İ MUKADDESAT CEMİYETİ*
-1922, Erzurum
-Kurucular: Erzurum Mebuslarından Raif ve Yeşilzade Salih Hocalar
HALK FIRKASI
- 9.9.1923 -10.10.1924 adını Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştirdi.
CUMHURİYET HALK FIRKASI
-10.10.1924 - 9.5.1935 adını Cumhuriyet Halk Partisi olarak değiştirdi.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ (CHP)
- 1923 Ankara - 16.10.1981 tarihinde 2533 Sayılı Yasa ile kapatıldı.
- Genel Başkan: Gazi Mustafa Kemal Paşa
- 2. Genel Başkan: İsmet Paşa
- Genel Sekreter: Recep (Peker)
- Üyeler: Sabit (Sağıroğlu), Celal (Bayar), Cemil (Uybadın), Refik (Saydam), Saffet (Arıkan), Münir Hüsrev (Göle), Kazım Hüsnü, Zülfü (Tigrel).
- (19.6.1992 tarihinde 3820 Sayılı Yasa ile yeniden açıldı.)
- 9.9.1992- 25. Kurultayda yeniden açılan partinin sürdürülmesine karar verildi.
- 18.2.1995’de SHP, CHP’ye katıldı.
- Genel Başkanlar: Mustafa Kemal Atatürk (1923-1938), İsmet İnönü (1938-1972), Bülent Ecevit (1972-1983), Deniz Baykal CHP Genel Başkanı (1992-1995), Hikmet Çetin (14 Şubat 1995 - 9 Eylül 1995), Deniz Baykal (Eylül 1995 Kurultayı’ndan, Genel Başkanlıktan ayrılma tarihine kadar), Altan Öymen (22-23 Mayıs 1999 CHP olağanüstü Kurultayı ile, 30 Eylül 2000 tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultay arasındaki dönem), Deniz Baykal 30 Eylül 2000 tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultay’da CHP Genel Başkanlığına seçildi. [Cumhuriyet Halk Partisi, “Parti Tarihi,” Cumhuriyet Halk Partisi, http://www.chp.org.tr/, (20 Nisan 2001).].
-Genel Başkan: Deniz Baykal
CUMHURİYET HALK PARTİSİ
- 20.12.1989- 24.9.1991. Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1990/2; K.S.: 1991/2; K.G.: 24.09.1991,» Resmi Gazete, 21208 (24 Nisan 1992).].
- Parti, 20.12.1989’da Halk Partisi adıyla tüzel kişilik kazandı. 13.7.1990’da Kurucular Kurulu toplantısında partinin adı Cumhuriyet Halk Partisi olarak değiştirildi. 25.1.1991’de Kurucular Kurulu partinin adından “Cumhuriyet” sözcüğünü kaldırdı. Parti, yeniden Halk Partisi (HP) oldu.
TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI
-1924, Ankara
-Genel Başkan Kazım Karabekir Paşa
-2.Başkanlar: Dr.Adnan Adıvar, Rauf Orbay
-Genel Sekreter: Ali Fuat Cebesoy
-Kurucular: Ali Fuat Paşa (Cebesoy), Mersin Mebusu Besim, Erzurum Mebusu Sait (Sağıroğlu), Trabzon Mebusu Muhtar Bey
-Üyeler: Rüştü Paşa, İsmail Canbolat, Sabit Sağıroğlu, Şükrü, Muhtar, Halis Turgut, Necati, Faik Bey
SERBEST CUMHURİYET FIRKASI
-1930, İstanbul
-Genel Başkan Ali Fethi (Okyar)
-Genel Sekreter: Nuri (Conker)
-Üyeler: Milletvekilleri Snih, Nakiyettin, Tahsin, Haydar (Yuluğ), Ahmet (Ağaoğlu), İbrahim Süreyya (Yiğit), Dr.Reşit Galip, Refik İsmail, Mehmet Emin (Yurdakul), Süreyya (İlmen)
AHALİ CUMHURİYET FIRKASI
-1930, Adana
-Genel Başkan Abdülkadir Kemali (Öğütçü)
-Kurucu ve Yöneticiler: Ali Vehbi, Bekir Sıtkı, Mustafa Ziya, Çiftçi Hasan, Yedek S.Ali
TÜRK CUMHURİYET AMELE VE ÇİFTÇİ PARTİSİ
-1930, Edirne
-Kurucu: Mimar Mühendis Kazım
LAİK CUMHURİYETÇİ İŞÇİ VE ÇİFTÇİ FIRKASI
-1931, İstanbul
-Kurucu: Arif Oruç
MİLLİ KALKINMA PARTİSİ (MKP)
-1945, İstanbul
-Genel Başkan Nuri Demirdağ
-Kurucu ve Yöneticiler: Hüseyin Avni Ulaş, Çevat Rıfat Atilhan
SOSYAL ADALET PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Genel Başkan Mürettif İhsan Temelveren
-Kurucu ve Yöneticiler: Zıyneti Temelveren, Muharrem Zeki Korgunal
LİBERAL DEMOKRAT PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Kazım Demiraslan, Sabri Manyas, Abdülkadir Aytaç, M.Suphi Kula
ÇİFTÇİ VE KÖYLÜ PARTİSİ
-1946, Bursa
-Kurucular: Sıddık Sumer, İbrahim Öztürk, Şükrü Tokay
TÜRK SOSYAL DEMOKRAT PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Cemail Alpay, Sadık Acarlı, Mustafa Yıldız, Yakup Savaş
TÜRKİYE SOSYALİST PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Av.Esat Adil Müstecaplıoğlu, Macit Güçlü, İhsan Kabalıoğlu, Aziz Uçtay
TÜRKİYE SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Sabit Şevki Şeren, Hüseyin Türkgeldi, Hasan Yaşatürk
TÜRKİYE İŞÇİ VE ÇİFTÇİ PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Av.Etem Ruhi Balkan, Selahattin Yorulmazoğlu, Mehmet Şükrü Sekban, Necmeddin Deliorman, İrfan Recep Nayal, Ali Esenkova, İbrahim Tokay
TÜRKİYE SOSYALİST EMEKÇİ VE KÖYLÜ PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Dr.Şefik Hüsnü Deymer, Ragıp Vardar, Fuat Bilego, İstefo Papadopulos, Emin Aydınlatan, Dr.Habil Amato, Müntakim Özmen, Hayrettin Emin Manoğlu.
YALNIZ VATAN İÇİN PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Gazeteci Yaşar Çimen, Adil Aktaç, Kaya Mutlu
ERGENEKON KÖYLÜ VE İŞÇİ PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Silindir Makinisti Arif Hikmet Adsız, Suat Uzer, Cahit Ateş, Adnan Dik.
ARITMA KORUMA PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Öğretmen Selçuk Köroğlu, Kemal Köymen, Halil Sümer
İSLAM KORUMA PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucular: Necmi Hüneş, Mustafa Özbek, Siya Süer
YURT GÖREV PARTİSİ
-1946, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Abdülkadir Gönüllü, Abdullah Mursaloğlu, İhsan Akşehirli, Yahya Kurtulan, Feyzi Arslan Güven
DEMOKRAT PARTİ
- 12.12.1992-13.9.1994 Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatıldı.
DEMOKRAT PARTİ (DP)
-7 Ocak 1946-29.9.1960. 29.11.1992- . [“Demokrat Parti,” AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi, Cilt 7, İstanbul: Ana Yayıncılık A.Ş., 1987.]. [Rıfkı Salim Burçak ve R. Güner Sarısözen, Demokrat Parti’nin Politika Hayatına Yeniden Girişi (Demokratlar Kulübü yayınları No.: 14. Ankara: 1997), ss. 71, 74, 86.].
-Kurucular: Celal Bayar, Prof.Fuad Köprülü, Refik Koraltan, Adnan Menderes. [“Demokrat Parti,” AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi, Cilt 7, İstanbul: Ana Yayıncılık A.Ş., 1987.].
-29.11.1992
-29.11.1992 tarihinde düzenlenen DP Beşinci Büyük Kongresinde, yeniden açılan partinin devam etmesine karar verildi. “..., 3821 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesi gereğince, partinin devamına veya feshine karar verilmesi hakkındaki gündem maddesi görüşüldü ve büyük bir çoğunlukla, partinin siyasete devamına karar verilerek parti genel başkanlığına D.P. ve A.P.’nin eski bakanlarından Hayrettin Erkmen getirildi.” [Rıfkı Salim Burçak ve R. Güner Sarısözen, Demokrat Parti’nin Politika Hayatına Yeniden Girişi (Demokratlar Kulübü yayınları No.: 14. Ankara: 1997), ss. 71, 86.].
- “Demokrat Parti, 16 Ocak 1994 günü Ankara’da olağanüstü bir kongre toplamıştı.... Genel Başkanı Aydın MENDERES, D.P.. kongresine gelerek genel başkanlığa adaylığını koydu, ...MENDERES’in genel başkanlığa seçildiği ilan edildi....” [Rıfkı Salim Burçak ve R. Güner Sarısözen, Demokrat Parti’nin Politika Hayatına Yeniden Girişi (Demokratlar Kulübü yayınları No.: 14. Ankara: 1997), s. 94.].
- “Aydın Menderes, ... Büyük Değişim Partisinden istifa ederek, ... Demokrat Partiye Genel Başkan oldu....” [«Hürriyet, (17 Ocak 1994)»Rıfkı Salim Burçak ve R. Güner Sarısözen, Demokrat Parti’nin Politika Hayatına Yeniden Girişi (Demokratlar Kulübü yayınları No.: 14. Ankara: 1997), s. 95.].
- “1995 Aralığında yapılan genel seçimlerde .... D.P. Başkanı Aydın MENDERES, ... Refah Partisine girdi.... Demokrat Parti Murat UZMAN’ın genel başkanlığı altında faaliyetine devam etti....” [Rıfkı Salim Burçak ve R. Güner Sarısözen, Demokrat Parti’nin Politika Hayatına Yeniden Girişi (Demokratlar Kulübü yayınları No.: 14. Ankara: 1997), ss. 94-95.].
- “.... DP, parti üyesi ...’in başvurusu üzerine, zamanında kongresini yapmadığı için Mahkeme Kararı ile kapatıldı (29 Eylül 1960)....” [“Demokrat Parti,” AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi, Cilt 7, İstanbul: Ana Yayıncılık A.Ş., 1987.].
- “Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı Korkut Özal, görevinden ayrıldı.... DP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Tuna, yaptığı yazılı açıklamada, Özal'ın genel başkanlık görevinden ayrıldığını, Parti Başkanlık Divanı'nın, Cüneyt Zapsu'yu genel başkan vekili seçtiğini kaydetti.... Korkut Özal ise DP Genel Başkanlığı'na 18 Mart 2001 tarihinde gönderdiği yazıda ... DP Genel Başkanlığı görevimi, genç kuşaklarımıza devretmek üzere noktalıyorum.” [«Ankara/AA» “Korkut Özal, DP'yi gençlere devretti,” Hürriyet, http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/01/03/21/turkiye/66tur.htm, (21 Mart 2001).].
- Genel Başkan Vekili: Cüneyt Zapsu [«Ankara/AA» “Korkut Özal, DP'yi gençlere devretti,” Hürriyet, http://www.hurriyet.com.tr/hur/turk/01/03/21/turkiye/66tur.htm, (21 Mart 2001).].
- Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: Celal Bayar, Hayrettin Erkmen, Aydın Menderes, Murat Uzman, Korkut Özal, Cüneyt Zapsu (Genel Başkan Vekili), Yalçın Koçak (2 Mayıs 2001)
- Genel Başkan: İsmet Hacısalihoğlu
İDEALİST PARTİSİ
-1947, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Hikmet Çankaya, Mahmut Özkan, Hulki Kurtkaya
TÜRK MUHAFAZAKAR PARTİSİ
-1947, İstanbul
-Kurucular: Cevat Rifat Atilhan, Zekai Dik, Yekta Göreli
TÜRKİYE YÜKSELME PARTİSİ
-1948, İstanbul
-Kurucular: Ali Rıza Gizdeşir, Zeki Güken, Hüseyin Azmi Balcı, Mehmet Fars Berazioğlu, Sacide Şuvan, Nadide Öztürk, Halit Hünkar
MİLLET PARTİSİ
-1948, Ankara, 1953’de Mahkeme’ce kapatıldı
-Genel Başkanlar: Hikmet Bayur, Enis Akaygen, Mustafa Kentli
-Kurucular: Mareşal Fevzi Çakmak, Enis Akaygen, Prof.Hikmet Bayur, Prof.Kenan Öner, Dr.Mustafa Kentli, Osman Bölükbaşı, Osman Nuri Köni, General Sadık Aldoğan
ÖZ DEMOKRATLAR PARTİSİ
-1948, Afyonkarahisar
-Kurucu ve Yöneticiler: Av.Halil Hilmi Bozca, Hüseyin Haşim Tiryakioğlu, Yusuf Mazhar Aren
SERBEST DEMOKRAT PARTİSİ
-1948, İzmir
-Kurucu ve Yöneticiler: Nazmi Akat, Hulusi Tan, Cevdet Öktem, Ahmet Yenişehirli, Bedrettin Yazıcı, Hüseyin Yazgan, Cavit Ernişli
MÜSTAKİL TÜRK SOSYALİST PARTİSİ
-1948, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Muharrir Arif Oruç, Nedim Celal Çelebi, Nureddin Kırlı, İbrahim Vefik Belendir
TOPRAK, EMLAK VE SERBEST TEŞEBBÜS PARTİSİ
-1949, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Süreyya İlmen Paşa, Asaf İlbay, Dr.Ruşeni Barkın, Zühtü Bilimer, Sabri Sonar, Osman Nuri Gürler, Asım Günç
MÜSTAKİLLER BİRLİĞİ
-1950, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: İsmail Hami Danişment, Hazım Dağlı, Fuat Demiroğlu, Akif Erdemgil, Hüsnü Emir Erkilet
ÇALIŞMA PARTİSİ
-1950, Ankara
-Kurucu ve Yöneticiler: Av.Cevat Mimaroğlu, Ömer Fahri Ünsal, Bedrettin Örtensoy, Mehmet Emin Özdemir
LİBERAL KÖYLÜ PARTİSİ
-1950, İstanbul
-Kurucular: Ruhan Abdüssemat, Prof.Dr.Lütfi Aksu, Abdülkadir Can, Asım Çetinalp, Akif Erdemgil, Mahmut Erhan, Selim Esen, Asım Günç, Selahattin Günçan, M.Semih Günür, O.Nuri Gürler, Asaf İlbay, Hüseyin Meral, Cahit Öngelen, Cemal Azmi Soydaner, Halit Ulusoy, Dr.Hafi Yasa
DEMOKRAT İŞÇİ PARTİSİ
-1950, İstanbul
-Kurucular: Av.Dr.Orhan Asal, Üzeyir Kuran, Nizamettin Yalçınyuva, Rıza Durak, Yusuf Arslan, Mehmet Dizman
BAĞIMSIZLAR SİYASİ DERNEĞİ
-1950, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Op.Dr.Cafer Tayyar Kankat, Vecdi Vojbanoğlu, Latif Dinçbaş, Nurettin Ünen, Zekai Öğünç, Hasan Omurtakhan, Nizamettin Babaoğlu, Rıdvan Akdeniz, İbrahim Develi
İSLAM DEMOKRAT PARTİSİ
-1951, İstanbul
-Kurucu ve Yöneticiler: Cevat Rıfat Atilhan, Zühtü Bilimer, Kerim İnan, Hakkı Sadık Azarlı, Hamit Tekinsoy, Nuri Çallı, Feridun Okyanus, İ.Galip Hamikoğlu, Hacı Nuri Erdoğdu, Naci Yeter, mehmet Reşat Düşünür, Ahmet İlkol, Neşet Aslın, Şevket Üzümcü, Mahmut Düşünür.
TÜRKİYE KÖYLÜ PARTİSİ
-1952, Ankara, 1958’de CMP ile birleşti
-Kurucu ve Yöneticiler: Ord.Prof.Ethem Menemencioğlu, Prof.Remzi Oğuz Arık, Tahsin Demiral, Hakkı Kamil Beşe, Dr.Süreyya Endik, Yusuf Ziya Eker, Asım Günç, Asaf İlbay, Cemil Kantemir, Dr.Cezmi Türk
HÜRRİYET PARTİSİ
-1955, Ankara, 1958’de kendisini fesh etti
-Kurucu ve Yöneticiler: Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu, Prof.Turan Güneş, İbrahim Öktem, Cihat Baban, Fethi Çelikbaş, Ekrem Alican, Raif Aybar, Enver Güreli, Kasım Küfrevi, Ekrem Hayri Üstündağ, Ziyat Ebüzziya
CUMHURİYETÇİ MİLLET PARTİSİ
-1954, Ankara, 1958’de CKMP oldu
-Kurucu ve Yöneticiler: CMP ile Köylü Partisi kurucuları, Fuat Arna, Enver Kök, Ahmet Bilgin, Tahsin Demiray, Yusuf Ziya Eker, Nureddin Ardıçoğlu, Hasan Dinçer, Ahmet Oğuz Enis Akaygen
-Genel Başkan: Osman Bölükbaşı
UFAK PARTİ
-23.5.1957 -1957’mahkeme kararıyla kapatıldı
VATAN PARTİSİ
-1954, İstanbul
-Genel Başkan: Hikmet Kıvılcımlı
BİRLİK PARTİSİ
-15.2.1957 -1957 yılında münfesih sayıldı
HÜR TÜRKİYE ADALET PARTİSİ
-24.6.1957 -1959’da münfesih sayıldı
CUMHURİYETÇİ KÖYLÜ MİLLET PARTİSİ (CKMP)
- 16 Ekim 1958 – 9 Şubat 1969
- “Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, ..., Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) ve Köylü partisi’nin birleşmesiyle, 16 Ekim 1958’de kuruldu. CMP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı yeni partinin de başkanı seçildi.... Osman Bölükbaşı ve onu destekleyen 29 Milletvekili ... partiden ayrıldılar; ikinci kez Millet Partisini kurdular (Haziran 1962). Bunun üzerine CKMP genel başkanlığına önce Ahmet Tahtakılıç (1962), sonra Ahmet Oğuz getirildi (1962)....” [“Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi,” Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt 4, Gelişim Yayınları A.Ş., 1986.].
- “... Türkeş ... 31 Mart 1965’te ... CKMP’ye girdi.... Alparslan Türkeş, ... 1 Ağustos 1965’te genel başkan seçildi....” 8-9 Şubat 1969 günleri Adana’da toplanan CKMP Kongresinde, CKMP adını Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirdi. [Mehmet Ali Ağaoğulları, “Milliyetçi Hareket Partisi,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 8, İstanbul: İletişim Yayınları/Perka A.Ş.. ss. 2111-2112.].
MEMLEKETÇİ SERBEST PARTİ
-1961, Ankara -1963’te inhisar etti
-Kurucular: Esat Çağa, Enver Adakan
MEMLEKETÇİ CUMHURİYET PARTİSİ
-1961, Ankara
CUMHURİYETÇİ MESLEKİ ISLAHAT PARTİSİ
-1961, Ankara
ÇALIŞMA PARTİSİ
-1961, Ankara
MUTEDİL LİBERAL PARTİ
-1961
DÜSTUR PARTİSİ
-1961
ADALET PARTİSİ (AP)
-1961, Ankara
-Kurucular: Ragıp Gümüşpala, Mehmet Yorgancıoğlu, Necmi Öktem, Cevdet Perin, Şinasi Osma, Tahsin Demiray, Kamuran Evliyaoğlu, Ethem Menemencioğlu, İhsan Ünal, Muhtar Yazır, Emin Açar
-Yöneticiler: Genel Başkanlar: Ragıp Gümüşpaşa, Saadettin Bilgiç (vekil), Süleyman Demirel
-Üyeler: İhsan Sabri Çağlayangil, Ali Fuat Başgil, Tekin Arıburun, Ahmet Topaloğlu, Mehmet Turgut, Sabit Osman Avcı, Cihat Bilgehan, İsmail Hakkı Tekinel, Ali Naili Erdem, Faruk Sükan
-16.10.1981’de siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin Kanun-2533 ile kapatıldı.
-19.12.1992 ‘de yapılan 10.Büyük Kongrede partinin açılışı yapıldı ve parti DYP’ye katılma kararı aldı.
ADALET PARTİSİ (AP)
- Kuruluş tarihi: 11.04.1994. [Anayasa Mahkemesi, «E.S.: 2001/7 (Siyasi Parti-İhtar); K.S.: 2002/4; K.G.: 9.1.2002,» http://www.anayasa.gov.tr/KARARLAR/SPI/K2002/K2002-04.htm (19 Şubat 2004)].
YENİ TÜRKİYE PARTİSİ
-1961, Ankara
-Kurucular: Ekrem Alican (Genel Başkan), Prof.Cahit Talas, Prof.Aydın Yalçın, Hikmet Belbez, İrfan Aksu, Raif Aybar, Hasan Kangal, Sırrı Öktem, Dr.Esat Eğilmez
-Üyeler: Yüksel Menderes, Dr.Yusuf Azizoğlu, Ali İhsan Çelikkan, Emil Galip Sandalcı, İhsan Hamit Tigrel, Rıfat Özten, Cemal Tarlan, Recai İskenderoğlu, Fahreddin Kerim Gökay, Sadık Perinçek, Hayri Mumcuoğlu
TÜRKİYE İŞÇİ PARTİSİ (TİP)
-13.02.1961 - 20.07.1971.
-1961, İstanbul -1971’de Anayasa Mahkemesi’nce kapatıldı. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1971/3; K.S.: 1971/3; K.G.: 20.07.1971,» Resmi Gazete, 14064 (6 Ocak 1972)].
- “.... 13 Şubat 1961’de 12 sendikacı tarafından kurulan TİP, Anayasa Mahkemesi Kararıyla 20.7.1971’de kapatılmıştır....” [“TİP felsefesi SDP’de netleşti,” Cumhuriyet (20 Şubat 2001), s. 3.].
- Kurucular: Avni Erakalın (Genel Başkan), İbrahim Güzelce, Şaban Yıldız (sonra Genel Başkan), Kemal Nebioğlu, Rıza Kaus, Kemal Türkler
- Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: Avni Erakalın, Mehmet Ali Aybar (Şubat 1962), Mehmet Ali Arslan (1969), Şaban Yıldız, Behice Boran (1970)
- Yöneticileri: Prof.Sadun Aren, Niyazi Ağırnaslı, Şaban Erik, Yahya Kanbolat, Sait Çiltaş, Yalçın Cerit, Adil Özkol, Turgut Kazan, Can Açıkgöz
SOSYAL DEMOKRAT PARTİ
-1961, Ankara -1963
-Genel Başkan: Alaattin Tiritoğlu, Sıtkı Ulay
-Genel Sekreter: Minnetullah Haydaroğlu
TÜRKİYE İŞÇİ ÇİFTÇİ PARTİSİ
-30.3.1961 - 15.10.1968 tarihinde Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır.
MİLLET PARTİSİ
-1962, Ankara
-Genel Başkan: Osman Bölükbaşı
-Kurucular: Ahmet Bilgin, Ömer Zekai Dorman, Ali Baran Numanoğlu, Halil Özmen, Hüseyin Ataman, İsmail Hakkı Akdoğan, İsmet Kapısız, Kamil İnal, Kemal Ataman, Oğuzdemir Tüzün, Ömer Kart. Sonraki Genel Başkanlar: Cemal Tural (1972), Celal Kargılı (1975).
DEMOKRAT PARTİ
- 1962, Ankara -1964
- Genel Başkan: Fuat Köprülü
BİRLİK PARTİSİ -TÜRKİYE BİRLİK PARTİSİ
-1966, Ankara
-Genel Başkan: Hüseyin Balan, 1966-1969, Mustafa Timisi (1969-1980)
-Kurucu ve Yöneticiler: Ali Naki Ulusoy, Haydar Özdemir, Hüseyin Çınar, Kazım Ulusoy, Yusuf Ulusoy
GÜVEN PARTİSİ
-12.5.1967, Ankara - 17.1.1971’de ad değiştirdi, Milli Güven Partisi oldu.
-Kurucu ve Yöneticiler: Turhan Feyzioğlu (Genel Başkan), Orhan Öztrak, Ferit Melen
İŞÇİ-ÇİFTÇİ PARTİSİ
- Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1968/31; K.S.: 1968/44; K.G.: 15.10.1968,» Resmi Gazete, 13088 (30 Aralık 1968).].
MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ (MHP)
-9 Şubat 1969-
-“Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, ..., Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) ve Köylü partisi’nin birleşmesiyle, 16 Ekim 1958’de kuruldu. CMP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı yeni partinin de başkanı seçildi.... Osman Bölükbaşı ve onu destekleyen 29 Milletvekili ... partiden ayrıldılar; ikinci kez Millet Partisini kurdular (Haziran 1962). Bunun üzerine CKMP genel başkanlığına önce Ahmet Tahtakılıç (1962), sonra Ahmet Oğuz getirildi (1962)....” [“Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi,” Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi, Cilt 4, Gelişim Yayınları A.Ş., 1986.].
-“... Türkeş ... 31 Mart 1965’te ... CKMP’ye girdi.... Alparslan Türkeş, ... 1 Ağustos 1965’te genel başkan seçildi....” 8-9 Şubat 1969 günleri Adana’da toplanan CKMP Kongresinde, CKMP adını Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirdi. [Mehmet Ali Ağaoğulları, “Milliyetçi Hareket Partisi,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt 8, İstanbul: İletişim Yayınları/Perka A.Ş.. ss. 2111-2112.].
-Yöneticiler: Alparslan Türkeş (Genel Başkan), Necati Gültekin, Dündar Taşer, Mehmet Irmak, Agah Oktay Güner, Mustafa Erkovanlı, Yaşar Okuyan
-16.10.1981’de MHP, Milli Güvenlik Konseyi Kararı ile kapatıldı.
-“.... MHP’yi müstakil olarak sürdürmeyi hedefleyen Ülkücü Kadrolar ... 7 Temmuz 1983’de Muhafazakar Parti’yi (MP) kurdular....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1276.].
-“....1985 Kasım’ında MP Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) adını aldı....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
-6 Eylül 1987’de Alpaslan Türkeş’in siyaset yasağı kalktı. [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
-4 Ekim 1987’de MÇP Olağanüstü Kongresinde, Alpaslan Türkeş, MÇP Genel Başkanlığına seçildi. [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
-“27 Aralık 1992’de, 1979 yılındaki delegeleriyle toplanan MHP Kurultayı; ... MHP’nin feshine karar verdi....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1278.].
- “... 24 Ocak 1993’te yapılan Olağanüstü Kongreyle MÇP MHP adını aldı....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1278.].
MÇP, MHP adını aldıktan sonra
- 1. Genel Başkan: Alparslan Türkeş
- 2. Genel Başkan: Muhittin Çolak (vekâleten)
- 3. Genel Başkan: Tuğrul Türkeş (vekâleten)
- 4. Genel Başkan: Dr. Devlet Bahçeli
TÜRKİYE İLERİ ÜLKÜ PARTİSİ
-6.5.1969 - 24.6.1971 tarihinde Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1971/2; K.S.: 1971/2; K.G.: 24.06.1971,» Resmi Gazete, 14064 (6 Ocak 1972)].
DEMOKRATİK PARTİ
-1970, Ankara
-Kurucular: Ferruh Bozbeyli (Genel Başkan), Saadettin Bilgiç, Faruk Sükan, Mehmet Turgut, Yüksel Menderes, Talat Asal, Nilüfer Gürsoy, Ata Bodur, Bahri Dağdaş, Hasan Değer, Kubilay İmer, Mutlu Menderes
MİLLİ NİZAM PARTİSİ
-26.1.1970, Ankara - 20.5.1971 Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1971/1; K.S.: 1971/1; K.G.: 20.05.1971,» Resmi Gazete, 14072 (14 Ocak 1972)].
MİLLİ GÜVEN PARTİSİ
-17.1.1971 - 4.3.1973’de Cumhuriyetçi Güven Partisi ile birleşti.
BÜYÜK ANADOLU PARTİSİ
- 19.12.1972 tarihinde Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1972/1; K.S.: 1972/1; K.G.: 19.12.1972,» Resmi Gazete, 14490 (28 Mart 1973).].
CUMHURİYETÇİ PARTİ
-1972, Ankara
-Kurucular: Kemal Satır (Genel Başkan)
MİLLİ SELAMET PARTİSİ
-11.10.1972, Ankara - 16.10.1981 tarihinde 2533 Sayılı Yasa ile kapatıldı.
-Kurucular: Süleyman Arif Emre (Genel Başkan), Hüsamettin Akmumcu, Hasan Aksay, Şener Battal, Necmettin Erbakan (21 Ekim 1973’te Genel Başkan), Fehim Adak, Tahir Büyükkörükçü, Fehmi Cumalıoğlu, Hüseyin Erdal, Recai Kutan, Korkut Özal, Salih Özcan
TÜRKİYE ULUSAL KADINLAR PARTİSİ
-17.111972, İstanbul - 16.10.1981
-Genel Başkan: Mübeccel Göktuna. (“İlk kadınlar partisinin lideri öldü” Hürriyet. 8 Ekim 1999. s.23.)
CUMHURİYETÇİ GÜVEN PARTİSİ
-1973, Ankara
-Genel Başkan: Turhan Feyzioğlu
-Kurucuları: MGP ve CP kurucuları
-Kurucular ve Yöneticiler: Hüsamettin Akmumcu, Hüseyin Abbas
TÜRKİYE SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ (TSİP)
- 16.6.1974-16.10.1981’de siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin Kanun-2533 ile kapatıldı.
- Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: Turgut Koçak
TÜRKİYE SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ (TSİP)
- Kuruluş tarihi: 03.01.1993
- Genel Başkan: Mehmet Sümbül
VATAN PARTİSİ
-21.1.1975, İstanbul -16.10.1981
-Kurucular: Emine Kıvılcımlı, Ahmet Cansızoğlu, Arif Şimşek, Ayberk Çölok
TÜRKİYE EMEKÇİ PARTİSİ
-12.2.1975, İstanbul - 8.5.1980. Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1979/1; K.S.: 1980/1; K.G.: 8.5.1980,» Resmi Gazete, 17059 (26 Temmuz 1980)].
-Genel Başkan: Mihri Belli
TÜRKİYE İŞÇİ PARTİSİ (TİP)
-30.4.1975 [“TİP felsefesi SDP’de netleşti,” Cumhuriyet (20 Şubat 2001), s. 3.].
-İstanbul
-16.10.1981
-Genel Başkan: Behice Boran
SOSYALİST DEVRİM PARTİSİ
-30.5.1975, İstanbul - 16.10.1981
-Kurucu Genel Başkan: Mehmet Ali Aybar. [“TİP felsefesi SDP’de netleşti,” Cumhuriyet (20 Şubat 2001), s. 3.].
-Genel Başkan: Cenan Bıçakçı
NİZAM PARTİSİ
-14.1.1977, Ankara - 16.10.1981 tarihinde 2533 Sayılı Yasa ile kapatıldı.
-Genel Başkan: Hüsamettin Akmumcu, Abdülkerim Doğru
TÜRKİYE İŞÇİ KÖYLÜ PARTİSİ
-30.1.1978, Ankara - 16.10.1981’de 2533 Sayılı Yasa ile kapatıldı.
-Yöneticiler: Halim Spatar, Mustafa Kemal Çamkıran ...
-Genel Başkan: Doğu Perinçek
SOSYALİST VATAN PARTİSİ
-28.08.1979 - 16.10.1981
-Genel Başkan: M.Özler
SOSYALİST DEVRİM PARTİSİ
- 16.10.1981’de siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin Kanun-2533 ile kapatıldı.
- 27.12.1992’de yapılan III. Kurultay’da partinin devamına karar verildi.
- 27.12.1992-25.6.1995 Kurultay’da partinin fesh edilmesine karar verildi.
CUMHURİYETÇİ MUHAFAZAKAR PARTİ
-1983, Ankara
-Kurucular: Mehmet Özsoy, Kemalettin Toros, Ahmet Sayımlar, Ahmet Uslu, Cemalettin Şeneren.
-Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: İsmail Hakkı Yılanlıoğlu
-Genel Başkan: Mehmet Pamak.
TÜRKİYE HUZUR PARTİSİ
-1983, Ankara -Aynı yıl Anayasa Mahkemesi’nce kapatıldı
-Kurucular: İlhan Akçay, Bahattin Yücel, Ahmet Ustaoğlu, Dursun Akyüz, Şükrü Kır
-Genel Başkan: Ahmet Çelebi
ATILIM PARTİSİ
- Mayıs 1983- Kapandı.
MİLLİYETÇİ DEMOKRASİ PARTİSİ (MDP)
-16.5.1983, Ankara - 4.5.1986 Olağanüstü Kongre’de parti kendisini fesh ederek ANAP’a katıldı.
-Kurucular: Davut Akça, Ahmet İhsan Kırımlı, Yılmaz Altuğ, İmren Aykut, Eşref Akıncı, Ali Bozer, İzzettin Doğan, Feyzi Halıcı, Namık Kemal Şentürk.
-Genel Başkan: Turgut Sunalp
BÜYÜK TÜRKİYE PARTİSİ
-20.5.1983, Ankara - 26.7.1983’de MGK’nin 79 No.lu Kararıyla kapatıldı
-Kurucular: Hüsamettin Cindoruk, Vehbi Parlar, Necip Güngör Kısaparmak, Orhan Keçeli, Berkan Yaşar, Mustafa Demir.
-Genel Başkan Ali Fethi Esener
ANAVATAN PARTİSİ (ANAVATAN)
- 20.5.1983, Ankara
- Kurucular: Hüsnü Doğan, Erol Aksoy, Yener Ulusoy, Veysel Atasoy, Adnan Kahveci, Vural Arıkan, Şadi Pehlivanoğlu, Abdullah Tenekeci, Mükerrem Taşçıoğlu.
- 1. Genel Başkan: Turgut Özal
- 2. Genel Başkan: Yıldırım Akbulut
- 3. Genel Başkan: Mesut Yılmaz (“Yılmaz, ... Genel Başkanlıktan istifa etti. ANAP 11 Ocak’ta yapılacak olağanüstü kongreye kadar geçici Genel Başkan tarafından yönetilecek” Hürriyet. 28 Kasım 2002. s. 21).
- Genel Başkan Vekili: Ekrem Pakdemirli (27 Kasım 2002- ) (“.... ANAP’ta Genel Başkanlığa 11 Ocak’a kadar Ekrem Pakdemirli vekalet edecek....” Milliyet. 28 Kasım 2002. s. 19).
- 4. Genel Başkan: Ali Talip Özdemir [.... 3. Olağanüstü Kongre’de Ali Talip Özdemir ... partinin 4. genel başkanı oldu.... (“Genel Başkan Seçildi, ...,” Cumhuriyet. 12 Ocak 2003. s. 1).].
- 5. Genel Başkan: Nesrin Nas [... ANAP, 8. Kongresi, .... Nas, ... partinin beşinci genel başkanı seçildi.... [Sabah (14 Aralık 2003), s. 22.]].
- Genel Başkan: Erkan Mumcu [Hürriyet (4 Nisan 2005), s. 19.].
HALKÇI PARTİ
- 25.5.1983 - 3.11.1985 Olağanüstü Kurultayda parti Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) ile birleşerek Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adını aldı.
- Kurucu Genel Başkan: Necdet Calp
- Genel Başkan: Aydın Güven Gürkan
SOSYAL DEMOKRASİ PARTİSİ (SODEP)
- 6.6.1983, Ankara - 3.11.1985 Halkçı Parti ile birleşerek SHP adını aldı.
-Kurucular: Cahit Külebi, Türkan Akyol, Cahit Talas, Erhan İşit, Erol Köse, Oktay Ekşi, Refet Tüzün, İsmail Hakkı Birler, Cevdet Selvi, Vecdi Çapa.
-Genel Başkan: Erdal İnönü
YÜCE GÖREV PARTİSİ
- 6.6.1983
- Kurucu üyelerinden (71) 62’sinin MGK tarafından veto edilmiş, yerlerine yenileri seçilemediği için parti kendiliğinden dağılmıştır.
- [Anayasa Mahkemesi, «E.S.: 1983/1 (Parti Kapatma); K.S.: 1983/1; K.G.: 25.8.1983,» http://www.anayasa.gov.tr/KARARLAR/SPK/K1983/K1983-01.htm (20 Şubat 2004)].
- Kurucular: Ahmet Güngör Önalan, Ali Haydar Çiftçi, Ahmet Demiralay, Uğur Akyel, Lütfi Dalamanlı, Enver Tuncalp, Faruk Erbil
- Genel Başkan: Baha Vefa Kartay
YENİ DÜZEN PARTİSİ (YDP)
-1.7.1983 - 31.10.1983 Ankara (SODEP ile birleşti)
-Kurucular: Jale Atlıhan, Adil Yıldız, Hatice Yıldız, İbrahim Genç, Hayri Aygen, M.Kemal Erdoğdu, Ali Demir
-Genel Başkan: Vahap Esendağ
DOĞRU YOL PARTİSİ (DYP)
- 23.6.1983-
-1. Genel Başkan: Ahmet Nusret Tuna (28.06.1983-07.07.1983) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
-2. Genel Başkan: Dr. Yıldırım Avcı (11.07.1983-14.05.1985) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
-3. Genel Başkan: Hüsamettin Cindoruk (14.05.1985-24.09.1989) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
-4. Genel Başkan: Süleyman Demirel (24.09.1987-16.05.1993) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
-5. Genel Başkan: Mehmet Gölhan (Vekâleten)
-6. Genel Başkan: Prof.Dr. Tansu Çiller (13.06.1993-14.12.2002) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
-7. Genel Başkan: Mehmet Ağar (14.12.2002- ) [“Doğru Yol Partisi Kısa Tarihçesi”, http://www.dyp.org.tr/tarihcemiz.asp?tarihcemiz=Genel%20Başkanları (26 Aralık 2002).].
YENİ DOĞUŞ PARTİSİ
- 26.6.1983 -12.3.1984. Kendisini fesh ederek ANAP’a katıldı.
FAZİLET PARTİSİ
- 4.7.1983-23.1.1984.
- Kurucular: Alparslan Demirel, Hüseyin Rahmi Kılıç, Orhan Şehri, Ertan Özgüllük, Aydın Akat, Hulusi Güneş, Abdurrahman Bilici, .... (“Fazilet 9. parti oldu,” Cumhuriyet. 5 Temmuz 1983, s.7).
- “Fazilet Partisi Kurucular Kurulu tarafından 23.1.1984 gününde partinin feshine karar verilmiş olup ...” [Anayasa Mahkemesi, «E.S.:1984/129 (Muhabere); K.S.: 1984/22; K.G: 20.9.1984».].
- “Fazilet Partisi Kurucular Kurulu, partinin feshedilmesine ve Anavatan Partisi’ne iltihak edilmesine karar verdi....” (“Fazilet Partisi, fesih ve ANAP’a iltihak kararı aldı,” Cumhuriyet. 25 Ocak 1984, s.7.)
- - Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: Huriye Beşbudak
MUHAFAZAKAR PARTİ
- 7.7.1983-30.11.1985
- “.... MHP’yi müstakil olarak sürdürmeyi hedefleyen Ülkücü Kadrolar ... 7 Temmuz 1983’de Muhafazakar Parti’yi (MP) kurdular....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1276.].
- “....1985 Kasım’ında MP Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) adını aldı....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
- Genel Başkan: Mehmet Pamak
BİZİM PARTİ
-8.7.1983, Ankara - 22.8.1983 -Aynı yıl kurucuları tarafından feshedildi
-Kurucular: Ahmet Baş, Ömer Bilgin, Ahmet İhsan Akıncı, Hasan Yaşar Kayserili, Mustafa Tuğrul, Kaya Ülgener, Muharrem Öztürk, İlhan Sözgen
-Genel Başkan: Mithat Ceylan
REFAH PARTİSİ (RP)
-19.7.1983 - 16.1.1998
-Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [“.... Anayasanın 68. ve 69. maddeleri ile 2820 sayılı Siyasi Partiler Yasasının 101. maddesinin (b) bendi ve 103. maddesinin birinci fıkrası gereğince Refah Partisinin kapatılmasına .... 16.1.1998 gününde karar verildi....” (Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti kapatma] «E.S.: 1997/1; K.S.: 1998/1; K.G.: 16.01.1998,» Resmi Gazete, 23266 (22 Şubat 1998), ss. 31-348)].
-Kurucular: Ali Vural, Mustafa Koç, Osman Aslan, Hasan Yılmaz, Mehmet Polat, Ahmet Topaloğlu, Zeki Büyüközer
-1. Genel Başkan: Ali Türkmen,
-2. Genel Başkan: Ahmet Tekdal
-3. Genel Başkan: Necmettin Erbakan
HUZUR PARTİSİ
- 22.7.1983-25.10.1983. Anayasa Mahkemesi’nce kapatılmıştır. [Anayasa Mahkemesi, [siyasi parti-kapatma] «E.S.: 1983/2; K.S.: 1983/2; K.G.: 25.10.1983,» Resmi Gazete, 18546 (15 Ekim 1984)].
BAYRAK PARTİSİ
-29.7.1983, Ankara - 25.7.1992 İDP ile birleşti
-Kurucular: Haşim Tuğ, Veysel Erdem, Erhan Açıcı, Efkar Vergül, Mehmet Ali Aytaç, Zeki Nalçacı.
-Genel Başkan: Yaşar Yurtöven
ISLAHATÇI DEMOKRASİ PARTİSİ (IDP)
- 21.3.1984-23.11.1992 II. Olağanüstü Büyük Kongrede Birlik ve Barış Partisi (BBP) ve Millet Partisi (MP) IDP’ye katılma kararı aldılar. Yeni partinin adı Millet Partisi (MP) oldu.
- Genel Başkan: Aykut Edibali
SOSYAL DEMOKRAT HALKÇI PARTİ (SHP)
- 3.11.1985 -19.2.1995 CHP’ye katıldı.
- 3.11.1985’de Halkçı Partisi ve SODEP birleşerek SHP adını aldı.
- Genel Başkan: Erdal İnönü
DEMOKRATİK SOL PARTİ (DSP)
- 14.11.1985-
- Genel Başkan: Zeki Sezer (“DSP’nin yeni Genel Başkanı Zeki Sezer,” Cumhuriyet. 26 Temmuz 2004. s. 1.)
- “DSP’nin 25 Temmuz Pazar günü yapılan 6. Olağan Büyük Kurultayı'nda Genel Başkanlığa, Zeki Sezer seçildi....” [“DSP'nin yeni Genel Başkanı Zeki Sezer,” http://www.dsp.org.tr/haberler/?783 (28 Temmuz 2004)].
- Genel Başkanlık görevinde bulunmuş olanlar: Bülent Ecevit.
MİLLİYETÇİ ÇALIŞMA PARTİSİ (MÇP)
- 30.11.1985-24.1.1993
- “.... MHP’yi müstakil olarak sürdürmeyi hedefleyen Ülkücü Kadrolar ... 7 Temmuz 1983’de Muhafazakar Parti’yi (MP) kurdular....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1276.].
- “....1985 Kasım’ında MP Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) adını aldı....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
- 6 Eylül 1987’de Alpaslan Türkeş’in siyaset yasağı kalktı. [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
- 4 Ekim 1987’de MÇP Olağanüstü Kongresinde, Alpaslan Türkeş, MÇP Genel Başkanlığına seçildi. [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1277.].
- “27 Aralık 1992’de, 1979 yılındaki delegeleriyle toplanan MHP Kurultayı; ... MHP’nin feshine karar verdi....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1278.].
- “... 24 Ocak 1993’te yapılan Olağanüstü Kongreyle MÇP MHP adını aldı....” [Tanıl Bora, “MÇP / MHP,” Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Yüzyıl Biterken, Cilt 15, İstanbul: İletişim Yayınları A.Ş., 1995. s. 1278.].
BÜYÜK ANADOLU PARTİSİ
|