| TÜZÜK
İÇİNDEKİLER
KURULUŞ VE AMAÇ
KURULUŞ
AMAÇ
ÜYELİK
ÜYELİK ANLAYIŞI
ÜYELERİN HAK VE GÖREVLERİ
ÜYE YAZILMA
ADAY ÜYELİĞE BAŞVURMA
ASIL ÜYELİĞE KABUL
MYK KARARI İLE ÜYE YAZIMI
SEÇME VE SEÇİLME YETERLİLİĞİ
YER DEĞİŞTİRME
ÜYELİĞİN DÜŞMESİ
PARTİDEN AYRILMA
YURT DIŞINDAKİ YURTTAŞLARIN ÜYELİK BAŞVURUSU
ÜYE KÜTÜĞÜ
ÖRGÜT
PARTİ ÖRGÜTLERİ
ANA
ÖRGÜT KURULLARI
İLÇE
ÖRGÜTLERİ
BELDE
ÖRGÜTÜ
İLÇE BAŞKANI
İLÇE YÖNETİM KURULU
İL
ÖRGÜTLERİ
İL BAŞKANI
İL YÖNETİM KURULU
İLÇE VE İLLERİN SEKRETER, SAYMAN VE EĞİTİM SEKRETERİ ÜYELERİ
GENEL MERKEZ ORGANLARI
GENEL BAŞKAN
PARTİ MECLİSİ
PARTİ MECLİSİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
MERKEZ YÜRÜTME KURULU
MERKEZ YÜRÜTME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
MERKEZ YÜRÜTME KURULUNA GÜVENSİZLİK
GENEL SEKRETER
GENEL SAYMAN
KADIN MECLİSİ
GENÇLİK MECLİSİ
YAN ÖRGÜTLER VE PLATFORMLAR
YAN ÖRGÜTLER
PLATFORMLAR
EĞİTİM
PARTİ OKULU
PARTİ DENETMENLERİ
KONGRELER
İLÇE KONGRESİ
OLAĞANÜSTÜ İLÇE KONGRESİ
İL KONGRESİ
OLAĞANÜSTÜ İL KONGRESİ
KURULTAY
KURULTAYIN OLUŞUMU
KURULTAYIN YETKİLERİ
OLAĞANÜSTÜ KURULTAY
DANIŞMA ORGANLARI
KÜÇÜK KURULTAY
İLÇE VE İL DANIŞMA KURULLARI
ADAYLIK
ADAYLIĞA BAŞVURMA
PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ
ÖN SEÇİM
ADAYLARIN MERKEZ ORGANINCA SAPTANMASI
YEREL SEÇİMLERDE PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ
PARTİ ADAYLARININ BİLDİRİLMESİ
ADAY LİSTELERİNDEKİ EKSİKLERİN TAMAMLANMASI
PARTİ GRUPLARI
TBMM GRUBU
TBMM GRUP DİSİPLİN KURULU
BELEDİYE VE İL GENEL MECLİSİ GRUPLARI
SİYASİ AHLAK VE DİSİPLİN İŞLERİ
SİYASİ AHLAK KURALLARI
GÖREVDEN ÇEKİLME
GÖREVDEN AYIRMA
DİSİPLİN KURULLARI
DİSİPLİNE SEVK YETKİSİ
PARTİ SUÇLARI
DİSİPLİN CEZALARI
KARARLAR
İTİRAZLAR
DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN ORTAK İLKELER VE KURALLAR
BAĞIŞLAMA
MALİ HÜKÜMLER
GEÇİCİ MADDE 1:
GEÇİCİ MADDE 2:
YÜRÜRLÜK
TÜZÜK
KURULUŞ VE AMAÇ
KURULUŞ
Madde
1- Sosyaldemokrat Halk Partisi, sosyal demokrasinin, Sosyalist
Enternasyonal kararları ile zenginleşmiş ilkelerine inanmış; dünya
halklarını ayrımsız dost ve kardeş bilen; insanların özgür ve eşit
olarak doğduklarını ve insan haklarının dünyanın her yerinde ve hiçbir
ayrıcalık tanımadan, insanların yalnızca insan olmalarından ötürü,
daha doğmadan önce kazanmış oldukları haklar olduğunu savunan;
üzerinde yaşadıkları toprakların binlerce yıllık geçmişine ve tarih ve
kültür mirasına gururla sahip çıkan; Türkiye Cumhuriyetinin temelini
oluşturan Milli Misakın ve Ulusal Kurtuluş Savaşının şanlı mirasının
sahipleri olduklarına inanan; toplumumuzu çağdaş uygarlık düzeyine
çıkarmayı hedefleyen Atatürk devrimlerinin ve onun yönlendirdiği
aydınlanma çağının bekçisi; ekonomik kalkınmaya ulaşmış, kültürel
gelişmesini sağlamış ve demokratikleşmesini gerçekleştirmiş bir
Türkiye’yi dünya uluslarının bağımsız, özgür ve eşit bir unsuru
yapmayı amaçlarken ulus devlet ülküsünü de koruyan; kendisini ifade
etmekten çekinmeyen, yurttaş bilinci ve sorumluluğu ile hareket eden;
siyasal tercihlerini açıkça, yaşamlarını zihinsel ve bedensel emeğiyle
kazanan sınıflardan ve çalışan, istihdam yaratan ve üreten toplumsal
katmanlardan yana koyan; yüzü uygarlığa, aydınlığa ve geleceğe dönük
insanların oluşturduğu bir siyasal kuruluştur.
Partinin
merkezi Ankara, kısaltılmış adı SHP’dir. Amblemi, kırmızı zemin
üzerinde elinde zeytin dalı tutan insan figürü ile SHP yazısı ve altta
2002 kuruluş tarihi yazılı olan şekildir.
AMAÇ
Madde
2- Sosyaldemokrat Halk Partisinin amacı, yukarıda belirtilen ilke ve
tanımlar doğrultusunda, insan haklarına ve hukukun üstünlüğüne
dayanan, çağdaş, katılımcı ve çoğulcu demokrasinin yerleşmesine
katkıda bulunan; uluslararası ve ulusal toplumda dayanışmayı, örgütlü
insanların her üretim ve yönetim biriminde yönetime katılmalarını
öngören; insanı en yüce konumuna getirmeyi hedefleyen; sosyal adaleti
gerçekleştirecek; insanların kendilerini yeteneklerinin en üst
sınırına kadar geliştirebilecekleri ve böylelikle toplumsal sonuçlarda
eşitliği sağlamaya muktedir bir siyasal iktidar oluşturmak ve bunun
için üyelerini bilimin ve teknolojinin gelişmesine koşut olarak
sürekli eğitmeyi ve toplumun yararına sunabilecekleri bilgi ve
becerilerini olabildiğince yükseltmeyi sağlayacak çalışmaların tümünü
eksiksiz yapmaktır.
ÜYELİK
ÜYELİK ANLAYIŞI
Madde
3- SHP’de üyeler partinin esasını oluştururlar.
Bu nedenle SHP, parti üyelerinin siyasette anlayış ve amaç
birlikteliği içinde olabilmelerini sağlamayı en önemli görev bilir.
SHP bu amacı
gerçekleştirmek için, üstlendiği eğitim görevini tüm olanaklarını
kullanarak gecikmeksizin yerine getirir.
SHP
üyelerini, parti görevleri ve ülke yönetimi için hazırlanmaya, bunun
için bilgi ve becerilerini artırmaya yöneltir ve bunun koşullarını
sağlar.
Parti, her üyesinden, toplum içinde partinin en sorumlu yerindeymiş
gibi davranmasını bekler ve izler.
SHP,
üyelerinden yaşam alanları içerisindeki sivil toplum örgütlerinde yer
almalarını ve etkinlik göstermelerini bekler.
ÜYELERİN HAK VE GÖREVLERİ
Madde
4-
A) HAKLAR
Partinin tüm
görevleri, Tüzük kuralları içinde parti asıl üyelerine açıktır.
Tüm üyeler
parti hukuku, uygulamalar, parti politikaları ile ilgili olarak
bilgilenme hakkına sahiptirler.
Tüm üyeler katılmaları tüzükle öngörülen kurullarda görüşlerini
özgürce açıklamak hakkına sahiptirler.
B) GÖREVLER
Tüm parti
üyeleri, parti tüzüğünü ve programını öğrenmekle, partinin ilkelerini,
programını, Kurultay kararlarını, seçim bildirgelerini en geniş
toplum kesimlerine yaymakla,
Seçildikleri
ya da görevlendirildikleri parti kurullarının toplantılarına ve
yürütme işlemlerine katılmakla,
Çağrıldıkları
tüm eğitim etkinliklerine katılmakla,
Seçimlerde
parti adaylarını kazandırmak için gerekli bütün çalışmaları yapmakla,
Partiye
düşünsel anlamda katkıda bulunmak için tüm çabayı göstermekle,
Sivil toplum
örgütleri, sosyal veya mesleki kuruluşlarına üye olmak, onların
etkinliklerine katılmak ve buralarda ortaya çıkan görüş ve önerileri
parti organlarına aktarmakla,
Partiye yılda 12 (oniki) – 6.000 (altıbin)YTL. arası ödenti vermekle
yükümlüdürler.
ÜYE
YAZILMA
Madde
5- 18 yaşını dolduran, medeni ve siyasal haklarını kullanma yeterliliği
olan, Parti Tüzüğünü, Programını ve ilkelerini benimseyen ve yasalarca
siyasal partilere üye olmaları yasaklanmış olmayan her yurttaş
partiye üye olabilir.
Üyelik için
başvuranlar arasında sınıf, din, dil, ırk, cins, mezhep, aile, zümre
ve meslek ayırımı gözetilmez.
ADAY
ÜYELİĞE BAŞVURMA
Madde
6- Partiye üye olmak isteyenler, sürekli olarak oturdukları, okudukları
ya da çalıştıkları yerin bulunduğu ilçe başkanlığına bizzat veya
internet aracılığıyla başvururlar. Bizzat başvuranlar kimliklerini
göstererek ve fotokopisini ekleyerek kendilerine verilecek,
vatandaşlık numarasının da sorulduğu başvuru formunu üç suret olarak
eksiksiz doldurup imzalarlar. Partiye giriş ödentisini ödeyip makbuzun
seri numarasını da başvuru formundaki bölümüne kaydederler. Internetle
başvuru yöntemi Üye Yazım Yönetmeliğinde düzenlenir.
Başvuruda
bulunanlardan 10 YTL. giriş ödentisi alınır. Giriş ödentisinin
miktarı ve Üyelik Ödentisinin alt ve üst sınırları her takvim yılı
başından geçerli olmak üzere o yıl için Vergi Usul Kanunu Hükümleri
uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında arttırılır.
İlçe
görevlisi, başvuruda bulunan üyeye bir alındı belgesi verir.
İlçe Yönetim
Kurulu en geç on beş gün içinde bu başvuruyu inceleyip, uygun
gördüklerini aday üye kayıt defterine kaydeder. Başvuru formunun bir
suretini İl Başkanlığına, bir suretini de Genel Sekreterliğe gönderir.
Üyeliği kabul
edilmeyenler, kendilerine yapılacak bildirimi takiben on gün içinde
İl Yönetim Kuruluna itiraz edebilirler. İl Yönetim Kurulunca, İlçe
yönetiminin görüşü alındıktan sonra verilecek karar kesindir.
Aday üyelik
başvuru tarihinde başlar ve süresi üç aydır. Bu süre içinde aday üye
listesi ilçe merkezinde askıda tutulur.
Aday üye bu
üç aylık süre içerisinde oturduğu yerden ikametgah veya çalıştığı iş
yerinden çalışma belgesi getirmek zorundadır. Aday üye bu süre
zarfında parti okulunca hazırlanan bir temel eğitim programından
geçirilir. Bu arada Parti tarafından verilecek görevleri de yerine
getirir.
ASIL
ÜYELİĞE KABUL
Madde 7- Aday üyenin asıl üyeliğe geçirilip geçirilmeyeceğine üç ayın sonunda
İlçe Yönetim Kurulunca karar verilir. Bu karar verilirken aday üyenin
eğitim programlarına ve parti etkinliklerine katılmaya gösterdikleri
özen dikkate alınır. Çeşitli nedenlerle eğitim hizmetinin verilememesi
asıl üyeliğe geçişe engel değildir. Bu koşulda 10. madde hükümleri
saklıdır. İlçe yönetimi aksine bir karar vermedikçe asıl üyelik
kendiliğinden kesinleşir.
İlçe
yönetimince asıl üyeliğe kabul edilmeyenlerin on gün içinde İl Yönetim
Kuruluna itiraz hakları vardır. İl yönetimince en geç on gün içinde
verilecek karar kesindir.
Asıl üyeliğe
kabul edilenler ilçe yönetimince liste halinde İl Başkanlığına ve
Genel Sekreterliğe bildirilir. Burada parti asıl üyeleri kütüğüne
kayıtları yapılanlar için Genel Sekreterlikçe hazırlanacak Parti Asıl
Üye Kimliği, üyeye verilmek üzere ilçe yönetimine gönderilir.
MYK
KARARI İLE ÜYE YAZIMI
Madde
8– Merkez Yürütme Kurulu örgütün ya da Genel Başkanın önerisiyle Partiye
yararlı olacağı düşünülen kişileri doğrudan asıl üye kaydedebilir.
Partiye bu
şekilde kaydedilmiş olanlar asıl üyelik haklarını kullanmakla
birlikte, Parti Okulunca hazırlanacak bir eğitimden geçmek
zorundadırlar.
Bu madde
uyarınca üye yapılacakların sayısı o ilçe örgütündeki mevcut üyelerin
yüzde onunu geçemez. İlk defa ve/veya yeniden oluşturulan ilçe
örgütlerinde bu fıkradaki sınırlama uygulanmaz.
YURT
DIŞINDA İKAMET EDEN YURTTAŞLARIN ÜYELİK BAŞVURUSU
Madde 9-
Yurt dışında ikamet eden yurttaşlar üyelik başvurularını doğrudan
yazıyla veya internet ortamında Genel Merkez Üye Yazım Birimine
yaparlar.
SEÇME
VE SEÇİLME YETERLİLİĞİ
Madde 10- Partide gerek parti içi görevlere, gerekse genel ve yerel yönetim
seçimlerinde aday olabilmek ve oy kullanabilmek için,
a- Asıl üye
olmak,
b- Çağrıldığı parti içi eğitim programlarına katılmış olmak,
c- Ödentisini vermiş olmak gereklidir.
MYK kararı ile üye olanlarda daha sonra eğitimden geçmek koşulu ile
“b” bendindeki şart aranmaz.
Parti üyesi
olmaksızın aday adayı ve aday olabilmek MYK’nın iznine bağlıdır.
YER
DEĞİŞTİRME
Madde
11- Partinin birden çok ilçe örgütüne üye olunamaz. Aksi halde son yazılma
tarihinden önceki yazımlar geçersizdir.
Partiye yazılı olduğu ilçeden ayrılan üye adres değişikliğini eski ve
yeni ilçesine bildirmekle yükümlüdür. İlçe yönetimi bu işlemi
kendiliğinden de yapabilir. Yazılı olduğu ilçe içerisinde adres
değiştiren üye de yeni adresini ikametgah belgesi ve benzeri
belgelerle ilçe yönetimine bildirmekle yükümlüdür. İlçe yönetimleri
adres değişikliklerini Genel Sekreterliğe bildirirler.
ÜYELİĞİN DÜŞMESİ
Madde
12- Aday ya da asıl bir üyenin parti üyeliğinin düşmesi şu hallerde olur:
a) Üyelik
başvurma belgesinde gerçek dışı bilgi verdiği saptandığında,
b) Üye yazımı sırasında yasaların ve tüzüğün aradığı nitelikleri
taşımadığı anlaşıldığında,
c) Üye olabilmek için aranılan niteliklerin üyelik sonrasında
yitirildiği anlaşıldığında,
d) Disiplin suçları nedeniyle yetkili kurulların verdiği karar
sonucu,
e) Üyelik yükümlülükleri, uyarılara rağmen yerine getirilmediğinde,
f) Üyenin ölümü halinde,
Bu koşullarda
ilçe yönetimi üyenin üyeliğinin düşürülmesi kararını alıp, il
yönetimine bildirir. İl yönetimi on beş gün içerisinde gerekli
incelemeyi yapıp üyeliği düşürülmesi gerekenleri Genel Sekreterliğe
bildirir. Üyeliğinin silinmesine gerek görmediklerini gerekçeleriyle
birlikte ilçe yönetimine iletir.
Üyeliği
düşürülen üye kararın kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde
Parti Genel Sekreterliğine itiraz hakkına sahiptir. Bu itiraz üzerine
MYK’nın on gün içerisinde vereceği karar kesindir.
PARTİDEN AYRILMA
Madde 13- Her üyenin dilediğinde bir gerekçe bildirerek ya da bildirmeksizin
üyelikten ayrılma hakkı vardır. Partiden ayrılmak isteyen üye kayıtlı
olduğu ilçe yönetimine yazılı olarak başvurur. İlçe Başkanlığı,
ayrılmak isteyen üyenin adını aday veya asıl üye defterinden siler ve
on gün içinde İl Başkanlığına ve Genel Sekreterliğe bildirir. Ayrılan
üyenin parti kimlik belgesi ayrılma dilekçesi ile birlikte geri
alınır.
ÜYE
KÜTÜĞÜ
Madde 14-
Üye yazımları tüzükte ve yönetmelikte belirlenen kurallara uygun
olarak Genel Merkez Üye Yazım Birimince bilgisayar ortamına
aktarılarak Genel Merkezde toplanır. Böylece Parti Üye Kütüğü
oluşturulur.
Parti içi seçimlerde Genel Merkez kayıtları esas alınır.
Üyelikle
ilgili olarak diğer ayrıntılı hususlar Üye Yazım Yönetmeliği ile
düzenlenir.
ÖRGÜT
PARTİ
ÖRGÜTLERİ
Madde
15- Parti örgütü :
1- Ana Örgütler
2- Yan Örgütler’den oluşur.
ANA ÖRGÜT KURULLARI
Madde
16- Ana örgüt kurulları; ilçe örgütü, il örgütü, merkez organları,
T.B.M.M. Parti Grubu, İl genel Meclisleri grupları ve belediye
meclisleri gruplarından oluşur.
A)
İLÇE ÖRGÜTÜ
a)
İlçe Kongresi
b) İlçe Başkanı
c) İlçe Yönetim Kurulu
c) Belde Örgütü
d) İlçe gençlik ve kadın meclisleri
B) İL
ÖRGÜTÜ
a) İl Kongresi
b) İl Başkanı
c) İl Yönetim Kurulu
d) İl Disiplin Kurulu
e) İl Gençlik ve kadın meclisleri
C)
GENEL MERKEZ ORGANLARI
a)
Kurultay
b) Genel Başkan
c) Parti Meclisi
d) Merkez Yürütme Kurulu
e) Merkez Disiplin Kurulu
f) Gençlik Meclisi
g) Kadın Meclisi
E)
PARTİ GRUPLARI
a) T.B.M.M.Grubu Genel Kurulu
b) T.B.M.M.Grubu Yönetim Kurulu
c) T.B.M.M. Grubu Disiplin Kurulu
d) İl Genel Meclisleri Parti Grupları
e) Belediye Meclisleri Parti Grupları'dır.
İLÇE
ÖRGÜTLERİ
Madde
17- İlçe örgütü; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu, İlçe
Gençlik ve Kadın Meclisleri ile belde örgütleri yönetiminden oluşur.
BELDE
ÖRGÜTÜ
Madde 18- İl ve ilçe merkezleri dışında, belediye örgütü olan ve en az üç parti
üyesi bulunan yerlerde Belde Örgütü kurulur. Belde örgütlerinin
yönetim üye sayısı, en az bir yönetici olmak üzere beldenin nüfus ve
diğer özelliklerine göre İl Yönetim Kurullarınca belirlenir.
İLÇE
BAŞKANI
Madde
19- İlçe Başkanları ilçelerinde partiyi temsil ederler.
Başkanı oldukları yönetim kurulunun tüzük ve yönetmelik kuralları
içerisinde düzenli bir şekilde çalışmasını sağlarlar.
Yönetim kurulu üyelerini ve tek tek partilileri parti çalışmaları ile
ilgili olarak görevlendirirler. Ancak üst kurulların ve disiplin
kurullarının üyelerine bu şekilde görev verilemez.
İlçelerinde
kamu kuruluşları, tüzel ve özel kişiler ile parti adına yazışır ve
ilişki kurarlar.
İlçelerindeki
genel ve yerel yönetimlerin özellikle imar, kültür ve tabiat
varlıklarının korunması ve diğer konulardaki uygulamalarını izler,
eleştirir, gerekli uyarıları yapar ve durumdan İl Başkanlığını ve
Genel Merkezi haberdar ederler.
İlçenin
iktisadi, toplumsal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak
projelerin oluşturulmasını ve bu projelerin Genel Merkezin bilgisine
sunulmasını sağlarlar. Bu amaçla ilçelerinin özel sorunları ile ilgili
olarak çalışma grupları oluşturur, sivil toplum örgütleri ile
etkinlikler düzenlerler.
Partinin programını ilçelerinde açıklamak, partiyi tanıtmak, seçmeni
oy vermeye yöneltmek için etkinlikler düzenlerler.
İlçe
Başkanına yokluğunda İlçe Sekreteri vekalet eder.
Ölüm, istifa ve diğer nedenlerle ilçe başkanlığının boşalması
durumunda ilçe yönetim kurulu en geç yedi gün içinde ilçe sekreterinin
çağrısı ile toplanır ve Yönetim Kurulu içinden ya da dışarıdan bir
partili üyeyi İlçe Başkanı olarak seçer.
İLÇE
YÖNETİM KURULU
Madde
20- İlçe Yönetim
Kurulları atamalarda bir başkan ve en az dört yönetim kurulu üyesinden
oluşur.
Kongrelerde ise:
a) Nüfusu
50.000’e kadar olan ilçelerde bir Başkan ve altı üye
b) Nüfusu 100.000’e kadar olan ilçelerde bir Başkan ve sekiz üye
c) Nüfusu 300.000’e kadar olan ilçelerde bir Başkan ve on üye
d) Nüfusu 300.000’in üzerinde olan ilçelerde bir Başkan ve on iki üye
seçilir.
İlçe Kadın
meclisi ve İlçe Gençlik Meclislerinin seçilmiş Başkanları İlçe Yönetim
Kurulunun doğal üyesidirler.
İlçe Yönetim
Kurulları olağan olarak on beş günde bir toplanırlar. En az üç kez üst
üste mazeretsiz olarak toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşmüş
sayılır. Bu şekilde üyeliği düşen, istifa, ölüm ve diğer nedenlerle
boşalan yönetim kurulu üyelikleri için yedekler cinsiyet kotası
gözetilerek çağırılır. Tüm yedek üyeler göreve çağırıldığı halde
yönetim kurulunun 2/3 çoğunluğunu sağlayamayan ilçe yönetim kurulları
ile üç kez üst üste yeterli çoğunlukla toplanamadığı il yönetimi veya
MYK’ca tespit edilen ilçe yönetimleri düşmüş sayılır ve yerlerine il
yönetimince atama yapılır. Bu şekilde oluşan ilçe yönetimleri en geç
doksan gün içinde İlçe Kongresini toplantıya çağırarak organ
seçimlerini yenilerler.
İlçe Yönetim
Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Partinin ilkelerini, programını, seçim bildirgelerini, halka
anlatmak, partinin oy potansiyelini artırmaya çalışmak, aleyhte
propagandaları karşılamak,
b) Tüzük kurallarını, kongre kararlarını, üst yönetim birimlerinin
istem ve kararlarını uygulamak,
c) Alt yönetim birimlerinin çalışmalarını denetlemek ve daha etkin
çalışmalarını sağlamak,
d) İlçelerindeki genel ve yerel yönetimlerin ve diğer partilerin
çalışmalarını izlemek ve gerek gördüklerini üst yönetim birimlerine
iletmek,
e) Tüm seçimlerde parti adaylarını kazandırmak ve başarılı bir sonuç
alınması için çalışmak. Bunun için gerekli çalışma programlarını
düzenlemek, seçim örgütlenmesini yapmak, sandık görevlilerini
belirlemek, eğitmek ve seçim sonuçları kesin olarak alınıncaya dek
görevleri başında bulunmalarını sağlamak,
f) Yörelerine özgü iktisadi ve sosyal sorunlar ile ilgili verileri
toplamak, araştırmalar yapıp tartışmak, karar almak ve sonuçlarını üst
yönetim birimlerine iletmek,
g) İl Yönetimini bilgilendirerek ilçelerinde kamuoyuna dönük siyasal,
toplumsal, kültürel etkinlikler düzenlemek,
h) Çeşitli ulusal ve yöresel sorunlarla ilgili olarak çalışma yapmak
üzere, Düşünce Platformları oluşturmak,
i) Parti çalışmalarında bulunmak üzere gerek gördüğü yerlerde sokak,
mahalle, köy, işyeri, site v.b. görevliler atamak,
j) Kendi arasından gizli oyla ve katılanların salt çoğunluğu ile bir
sekreter ve bir sayman seçmek,
k) Belde örgütlerini atamak,
İL
ÖRGÜTLERİ
Madde
21- İl örgütü; İl Kongresi, İl Başkanı, İl Yönetim Kurulu, İl Gençlik ve
Kadın Meclisleri yönetiminden oluşur.
İL
BAŞKANI
Madde
22- İl Başkanları illerinde partiyi temsil ederler.
Başkanı oldukları yönetim kurullarının tüzük ve yönetmelik kuralları
içerisinde düzenli bir şekilde çalışmalarını sağlarlar.
Yönetim Kurulu Üyelerini ve tek tek partilileri, parti çalışmaları ile
ilgili olarak görevlendirirler. Bu görevlendirme Parti Meclisi ve
Merkez Disiplin Kurulu üyeleri için yapılamaz.
İllerinde
kamu kuruluşları, tüzel ve özel kişiler ile parti adına yazışır ve
ilişki kurarlar.
İllerindeki
genel ve yerel yönetimlerin özellikle imar, kültür ve tabiat
varlıklarının korunması ile iktisadi, toplumsal ve diğer konulardaki
uygulamalarını izler, eleştirir, gerekli uyarıları yapar ve durumdan
genel merkezi haberdar ederler.
İllerinin
iktisadi, toplumsal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak
projelerin oluşturulmasını ve projelerin Genel Merkezin bilgisine
sunulmasını sağlarlar. Bu amaçla illerinin özel sorunları ile ilgili
olarak çalışma grupları oluşturur, sivil toplum örgütleri ile
etkinlikler düzenlerler.
Partinin programını illerinde açıklamak, partiyi tanıtmak, seçmeni oy
vermeye yöneltmek için sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler
düzenler, ilçe yönetimlerinin çalışmalarını eşgüdümler ve denetlerler.
İl Başkanına
yokluğunda İl Sekreteri vekalet eder.
Ölüm, istifa
ve diğer nedenlerle İl Başkanlığının boşalması durumunda İl Yönetim
Kurulu en geç on beş gün içinde İl Sekreterinin çağrısı ile toplanır
ve Yönetim Kurulu içinden ya da dışından bir partili üyeyi İl Başkanı
olarak seçer.
İL
YÖNETİM KURULU
Madde
23- İl Yönetim Kurulları atamalarda bir Başkan ve en az altı yönetim
kurulu üyesinden oluşur.
Kongrelerde ise:
a) Nüfusu
100.000’e kadar olan illerde bir Başkan ve on üye
b) Nüfusu 300.000’e kadar olan illerde bir Başkan ve on iki üye
c) Nüfusu 2.000.000’a kadar olan illerde bir Başkan ve on dört üye
d) 2.000.000 üzerindeki illerde bir Başkan ve on altı üye yönetime
seçilir.
İl Kadın
Meclisi ve İl Gençlik Meclislerinin seçilmiş Başkanları İl Yönetim
Kurulunun doğal üyesidirler.
İl Yönetim
Kurulları olağan olarak on beş günde bir toplanırlar. En az üç kez
üst üste mazeretsiz olarak toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşmüş
sayılır. Bu şekilde üyeliği düşen, istifa, ölüm ve diğer nedenlerle
boşalan yönetim kurulu üyelikleri için yedekler cinsiyet kotası
gözetilerek çağrılır. Tüm yedek üyeler göreve çağrıldığı halde yönetim
kurulunun 2/3 çoğunluğunu sağlayamayan İl Yönetim Kurulları ile üç kez
üst üste yeterli çoğunlukla toplanamadığı MYK’ca tespit edilen il
yönetimleri düşmüş sayılır ve yerine MYK tarafından atama yapılır. Bu
şekilde oluşan il yönetimleri en geç doksan gün içinde İl Kongresini
toplantıya çağırarak organ seçimlerini yenilerler.
İl Yönetim
Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Partinin
ilkelerini, programını, seçim bildirgelerini halka anlatmak, partinin
oy potansiyelini arttırmaya çalışmak, aleyhte propagandaları
karşılamak,
b) Tüzük kurallarını, kongre kararlarını, üst yönetim birimlerinin
istem ve kararlarını uygulamak,
c) Alt yönetim birimlerinin çalışmalarını denetlemek ve daha etkin
çalışmalarını sağlamak,
d) İlçe veya illerde genel ve yerel yönetimlerin ve diğer partilerin
çalışmalarını izlemek ve gerek gördüklerini üst yönetim birimlerine
iletmek,
e) Tüm seçimlerde parti adaylarını kazandırmak ve başarılı bir sonuç
alınması için çalışmak. Bunun için gerekli çalışma programlarını
düzenlemek, seçim örgütlenmesini yapmak, sandık görevlilerini
belirlemek, eğitmek ve seçim sonuçları kesin olarak alınıncaya dek
görevleri başında bulunmalarını sağlamak,
f) Yörelerine özgü iktisadi ve sosyal sorunlar ile ilgili araştırmalar
yapıp tartışmak,kararlar almak ve sonuçlarını üst yönetim birimlerine
iletmek,
g) Üst yönetimi bilgilendirerek ilçe veya illerde kamuoyuna dönük
siyasal, toplumsal, kültürel etkinlikler düzenlemek,
h) Çeşitli ulusal ve yöresel sorunlarla ilgili olarak çalışma yapmak
üzere Düşünce Platformları oluşturmak,
i) Parti çalışmalarında bulunmak üzere gerek gördüğü yerlerde, sokak,
mahalle, köy, işyeri, site görevlileri atamak.
j) Kendi arasından gizli oyla bir sekreter ve bir sayman seçmek.
k) İl dahilindeki ilçelerde kurucu yönetimleri atamak.
İlçe ve il
örgütlerinin çalışma usul ve esasları ile kongrelerin çalışmalarına ve
seçimlere ilişkin usul ve esaslar, yönetmeliklerle düzenlenir.
İLÇE
VE İLLERİN SEKRETER, SAYMAN VE EĞİTİM SEKRETERİ ÜYELERİ
Madde
24- İlçe ve il yönetim kurulları kendi aralarından gizli oyla ve
katılanların salt çoğunluğu ile bir Sekreter, bir Sayman seçerler.
İlçe ve İl Başkanları bunun dışında bir üyeyi Eğitim Sekreteri olarak
görevlendirirler.
Sekreter:
a- Partinin kendi düzeyindeki her türlü yazışma işlerini yürütür,
b- Yönetim kurulu toplantılarını düzenler,
c- Parti çalışmalarının yürütülmesinde ve denetlenmesinde Başkana
yardımcı olur.
Sayman :
a- İlçe veya ilinde yönetimin hesap işlerini yürütmekle görevlidir. Bu
çerçevede bütçe ve gelir gider tablolarını hazırlar.
b- Alt yönetim birimlerinin hesaplarını denetler,
c- İlçelerde üye ödentilerini toplar. Ödentilerini ödemeyen üyeleri
izler ve uyarır.
d- Partinin taşınır ve taşınmaz mallarının korunmasını sağlar.
Eğitim
Sekreteri:
İlçesinde veya ilinde partinin eğitim programlarını bir üst kurulla
eşgüdüm içinde düzenler ve yürütür.
GENEL
MERKEZ ORGANLARI
GENEL
BAŞKAN
Madde
25- Partiyi
Genel Başkan temsil eder.
Genel Başkan,
disiplin kurulları dışında bütün parti örgütünün başıdır.SHP’de Genel
Başkan, seçme ve seçilme haklarına sahip partili üyelerin eğilim
oyları sonucu belirlenir ve Kurultay üyelerince seçilir.
Kurultayda
Genel Başkanlığa aday olmak isteyenler, kongreler ve kurultay
takviminin ilanından sonra takvimde belirtilen süreler içinde
kurultay üyelerinin en az yüzde beşinin yazılı önerileri ve
özgeçmişleri ile birlikte Genel Sekreterliğe başvururlar. Genel
Sekreterlik bu başvuruları ve özgeçmişleri tüm parti örgütlerine
gönderir. Merkez Yürütme Kurulunca belirlenen bir tarihte, tüm
ilçelere ve illere konulan sandıklarda seçme ve seçilme hakkına
sahip asıl üyeler, Genel Başkan adayları için oy kullanırlar. Bu
oylamanın sonucunda, katılan üye oylarının salt çoğunluğunu alan aday
Genel Sekreterlikçe Kurultaya bildirilir. Eğer salt çoğunlukta oy alan
aday çıkmazsa, en çok oy alan iki aday Kurultaya Genel Başkan adayları
olarak sunulurlar. Bu aday veya adayların dışında Kurultayda Genel
Başkanlığa aday olunamaz.
Genel
Başkanlık seçimi için yapılacak yoklama, parti denetmenlerinin
gözetiminde yapılır. Tek Genel Başkan adayı olması durumunda yukarıda
sözü edilen ön yoklama yapılmaz. Genel Başkan, kurultaydan olağan
kongre süresi için seçilir.
Yedi yıl
Genel Başkanlık görevinde bulunanlar, ondan sonraki dönemde Genel
Başkanlığa aday olamazlar.
Genel Başkan,
istediği hallerde Kurultayı, parti yönetim birimlerini, kurul ve
organları ve parti görevlilerini birlikte ya da ayrı ayrı toplantıya
çağırabilir.
Genel Başkan,
parti görevlerinin yürütülmesi için gerekli gördüğü her türlü hususu
her kademedeki parti örgütüne bildirir ve sonuçlarını denetler.
Genel Başkan
MYK Üyeleri arasından uygun gördüğü sayıda Genel Başkan Yardımcısı
görevlendirir ve yetkilendirir.
Genel Başkana yokluğunda Genel Sekreter vekalet eder. İkisinin birden
yokluğu durumunda Genel Başkanın yazılı olarak görevlendireceği bir
Genel Başkan Yardımcısı vekalet görevini yürütür.
Genel
Başkanlık, istifa, ölüm ve diğer nedenlerle boşaldığında, Genel
sekreter en geç üç gün içinde Parti Meclisini toplantıya çağırır.
Parti Meclisi en geç otuz gün içinde olmak üzere genel başkanlık
oylaması yapılacak bir tarih belirler ve Tüzüğün Genel Başkan
seçimlerine ilişkin hükmü süreleri kısaltılarak yerine getirilir.
Genel başkan
adaylarının oylanacağı Kurultay toplantısı kırk beş günü aşmayan bir
sürede gerçekleştirilir.
PARTİ
MECLİSİ
Madde
–26 Parti
Meclisi, Kurultaydan sonra Partinin en yetkili organıdır.
Genel Başkan
Parti Meclisinin Başkanıdır.
Parti Meclisi
Kurultayca seçilen altmış üye ile Genel Başkan’dan oluşur. Kurultayda
aynı sayıda yedek üye seçilir. Kadın ve Gençlik Meclislerinin Genel
Merkez düzeyindeki seçilmiş başkanları Parti Meclisinin doğal
üyesidirler. Kurultayda Parti Meclisi üyeliğine aday olmak isteyenler
en az yedi gün öncesinde genel Sekreterliğe kısa özgeçmişleri ile
birlikte başvururlar. Genel sekreterlik bu başvuruları ve özgeçmişleri
soyadı sırasına göre düzenleyip Kurultay üye sayısı kadar çoğaltmak ve
üyelere dağıtmakla yükümlüdür.
Parti Meclisi
seçimlerinde çarşaf liste uygulaması esastır. Seçimler yargı
gözetiminde ve seçim kurulu kurallarına uygun olarak yapılır.
Parti
Meclisinde her iki cinsiyetten üyelerin sayısı aday varsa yüzde otuz
üç oranından az olamaz. Kurultayda kullanılan geçerli oyların yüzde
onundan az oy alanlar Parti Meclisi asıl ve yedek üyeliklerine
seçilmiş sayılmazlar.
Yazılı
mazereti olmaksızın üç kez üst üste Parti Meclisi toplantısına
katılmayan üyelerin üyeliği Parti Meclisi kararıyla düşer.
Parti Meclisi
üyeliklerinin boşalması halinde, yerine sırası ile ve cinsiyet kotası
gözetilerek yedek üyeler çağırılır. Tüm yedek üyeler çağırıldığı halde
Parti Meclisi Üye tam sayısının 2/3 oranının altına düşmüşse Genel
Başkan Kurultayı toplantıya çağırarak Parti Meclisi seçimlerini Tüzüğe
uygun olarak yeniler.
Parti
Meclisi, partinin genel politikalarını belirler.
Parti Meclisi
olağan olarak iki ayda bir toplanır. Genel Sekreter, Genel Başkanın
görüşünü
alarak gündemi hazırlar ve üyelere en az üç gün önce, incelenecek
yazı, tasarı ve belgelerle birlikte duyurur.
Üyelerin 1/3’ünün görüşülmesini yazılı olarak istediği konular da
gündeme alınır.
Genel Başkan
gerek gördükçe Parti Meclisini toplantıya çağırabilir. Ayrıca üyelerin
1/3’ünün yazılı istemi ile de, isteyenlerin belirleyeceği gündemle
Parti Meclisi toplantıya çağrılır.
PARTİ
MECLİSİNİN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde
27- Parti Meclisinin görev yetkileri şunlardır:
a) Yasalar ve
tüzükle Kurultay’a verilmiş yetkiler dışında bütün kararları alabilir.
b) Parti programı ve Kurultay kararları çerçevesinde partinin
politikalarını ve stratejisini belirler. Seçim bildirgesini hazırlar.
Parti politikalarının halka anlatılıp benimsetilmesi için gerekli
çalışmaları yapar.
c) Partinin hükümet kurmasını, koalisyon ortağı olmasını, hükümetten
çekilmesini görüşerek karara bağlar. Bu kararlarda TBMM grubu başkan
vekilleri ile grup Yönetim Kurulu üyeleri de oylamaya katılırlar.
d) Partinin kurduğu, ya da katıldığı hükümetlerin programı üzerindeki
görüşlerini bildirir.
e) Kurultaya sunulmak üzere, partinin çalışma raporunu ve parti
politikaları ile ilgili olarak Kurultayın almasını öngördüğü
kararların taslaklarını hazırlar. İllerden gelen, il kongrelerince
alınmış karar tasarılarını inceler. Uygun gördüklerini Kurultaya
sunulmak üzere görüşülmesi için hazırlık komisyonlarına gönderir.
Hazırlık komisyonundan gelen raporları inceleyerek, Kurultaya sunulup
sunulmamasına karar verir.
f) Yıllık bütçeyi görüşüp karara bağlar, kesin hesabı onaylar veya
reddeder.
g) Parti tüzüğü veya programında yapılması öngörülen değişiklikleri
görüşerek, Kurultaya sunulacak önerileri hazırlar.
h) Partinin tüzel kişiliğine son verme ya da başka partiyle birleşme
hallerinde, Kurultaya sunulmak üzere görüş belirler.
i) Seçimlere katılıp katılmamayı, seçimlerde tüzükte yazılı hükümlere
göre uygulanacak aday saptama yöntemini belirleyip kararlaştırır.
j) Milletvekili genel ve ara seçimlerinde partinin kontenjan
adaylarını belirler. Gerekli durumlarda yerel yönetim seçimlerinde
aday belirler.
k) Kendi arasından Genel Başkanın veya Parti Meclisi üyelerinin
1/3’ünün
imzalı önergeleriyle gizli oyla ve Parti Meclisinin salt çoğunluğu ile
onsekiz kişilik Merkez Yürütme Kurulu üyelerini seçer
l) Seçilen on sekiz kişilik MYK arasından bir Genel Sekreter seçer
m) Tüm üyelerin eğitimi için her türlü kararı alır.
n) Gerek gördüğü hallerde, seçimden önce 2/3 çoğunluk ile alacağı
kararla, Genel Başkan dışında bir partiliyi Başbakan Adayı ilan etmeyi
görüşmek üzere Kurultayı toplantıya çağırır.
o) Yasalar ve tüzükte öngörülen diğer görevleri yapar, yetkileri
kullanır.
MERKEZ YÜRÜTME KURULU
Madde
28- Merkez Yürütme Kurulu Partinin en üst yürütme organıdır. MYK Genel
Başkan ve Parti Meclisince seçilen on sekiz üyeden oluşur.
Merkez
Yürütme Kurulu olağan olarak iki haftada bir toplanır. Genel Başkan
gerek gördükçe kurulu toplantıya çağırabilir.
Genel
Sekreter toplantı gündemini Genel Başkanın görüşünü alarak oluşturur.
Merkez
Yürütme Kurulunun Başkanı Genel Başkandır. Genel Başkanın olmadığı
zamanlarda Merkez Yürütme Kurulu Genel Sekreterin Başkanlığında
toplanır.
Merkez
Yürütme Kurulunda kararlar, katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Oyların eşit olması halinde Başkanın oy kullandığı taraf karar haline
gelir.
Yazılı
mazeretli olmaksızın üç kez üst üste Merkez Yürütme Kurulu
toplantısına katılmayan üyelerin üyelikleri düşer.
İstifa, ölüm
veya diğer nedenlerle MYK üyelikleri boşaldığında ilk Parti Meclisi
toplantısında yeni üye veya üyeler için seçim yapılır.
MERKEZ YÜRÜTME KURULUNUN GÖREV VE YETKİLERİ
Madde
29-
Merkez Yürütme Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Kurultay ve Parti Meclisi kararlarını uygular. Parti programını
yayar, partinin ilkelerini benimsetmek, seçimleri kazanmak için
gerekli tüm girişimleri yapar.
b) Partinin hükümetle, başka parti veya kuruluşlarla olan
ilişkilerini, Parti Meclisinin ilke kararları doğrultusunda düzenler.
c) Tüzüğün ilgili maddesi uyarınca gerekli gördüğü hallerde İlçe ve
İl Başkan ve Yönetimlerini görevden alır ve yerine atama yapar.
d) Partinin çalışma programını hazırlar ve Parti Meclisine sunar.
e) Ülkenin iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak
projelerin oluşturulması için örgütten gelen önerileri değerlendirir
ve bu projelerin gerektiğinde ulusal plan ve programlarda yer alması
için girişimlerde bulunur.
f) Araştırma, yayın, parti içi eğitim çalışmalarını düzenler.
g) Olağan veya olağanüstü Kurultaylarla ilgili hazırlıkları yapar.
h) Yıllık bütçeyi hazırlar. Parti Meclisinin onayından sonra uygular.
Kurultaya ve ilgili yerlere sunmak üzere kesin hesabı çıkartır.
i) Partinin uluslararası ilişkilerini düzenler ve yürütür. Yurt
dışında bulunan yurttaşlarımız arasında partinin gelişmesi için
örgütlenme yapar.
j) Kurultaya sunulacak çalışma raporu taslağını hazırlar ve Parti
Meclisinin onayına sunar.
k) Tüzüğün öngördüğü yönetmelikleri hazırlayıp Parti Meclisinin
onayına sunar.
l) İl ve ilçelerin her konudaki çalışmalarını izler, denetler ve buna
ilişkin önlemleri alır.
m) İl ve ilçelerde kurucu yönetimleri atar.
n) Parti okulunca hazırlanan eğitim programlarını görüşüp onaylar.
o) Kendi arasından Genel Saymanı seçer.
p) Gerek duyulan yerlerde Partinin yurt dışı temsilciliklerini
oluşturur. Bu temsilciliklerin kuruluşu, çalışma esasları ve diğer
parti organları ile ilişkileri ve denetim usulleri, yönetmelikle
belirlenir.
r) Yasalar, Tüzük ve Yönetmeliklerce kendisine verilen yetkileri
kullanır.
MERKEZ YÜRÜTME KURULUNA GÜVENSİZLİK
Madde
30- Parti Meclisinde MYK üyeleri için, tek tek ya da topluca güvensizlik
önergesi verilebilir. Önergenin uygulamaya konulabilmesi için Parti
Meclisi üyelerinin en az 2/5’i tarafından imzalanması gereklidir.
Bu durumda Genel Başkan öneri için görüşme açar ve bu görüşmeler
sonunda önerge gizli oyla oylanır. Bu oylamalara tek tek görevden
alınması önerilen üyeler katılamazlar. Kurulun tümü için güvensizlik
önergesi verildiğinde tüm üyeler oylamaya katılırlar.
Oylama
sonunda Parti Meclisi üyelerinin 2/3’ünün oylarıyla hakkında
güvensizlik belirtilen üyeler veya kurul görevden alınmış olur. Bu
üyeler ya da kurul yerine Parti Meclisince yeniden seçim yapılır.
GENEL
SEKRETER
Madde
31- Genel
Sekreter, Merkez Yürütme Kurulu üyeleri arasından Genel Başkanın veya
Parti Meclisi üyelerinin 1/3’ünün önerileri ile Parti Meclisi
tarafından seçilir.
Genel Sekreter MYK üyeleri arasından, Genel Başkanın onayı ile
dilediği sayıda yardımcısını seçer ve görevlendirir.
Genel Sekreter yetkili kurulların kararlarının uygulayıcısıdır. Genel
Sekreterlik, parti örgütünün başvurma yeridir. Parti örgütü ile olan
ilişkileri Genel Sekreterlik yürütür, yazışmaları yapar, iletişimi
sağlar.
Parti Genel Merkezindeki hizmetlerin yürütülmesi, personel yönetimi ve
benzeri işlerin yapılmasını gözetir.
Genel Sekreter, Genel Merkez Üye Yazım Birimini kurar, çalıştırır ve
denetler. Yargıtay Başsavcılığına yasa gereği verilmesi gerekli
belgeleri hazırlar ve sunar.
TBMM grubu ile MYK ve PM arasındaki ilişkileri düzenler.
Genel Başkan
adına partiyi Devlet Kurum ve Kuruluşlarında, mahkemelerde, özel ve
tüzel kişilerle ilişkilerde temsil eder. Yazılı olarak
görevlendireceği yardımcıları da bu temsile yetkilidir.
Genel Sekreter’in yokluğunda kendisine görevlendireceği bir yardımcısı
vekalet eder.
Genel Başkan,
PM ve MYK’nın, Genel Sekreterin, Genel Başkan Yardımcılarının, Genel
Saymanın, Genel Sekreter Yardımcılarının çalışma yöntemleriyle Genel
Sekreter Yardımcılarının görev tanımları ve merkezde kurulacak
büroların kuruluş ve işleyiş biçimleri Genel Merkez Çalışma
Yönetmeliği ile düzenlenir.
Genel
Sekreterlik ölüm, istifa veya başka nedenlerle boşaldığında Genel
Başkan Parti Meclisini toplantıya çağırarak Genel Sekreter seçimini
gerçekleştirir. O zamana kadar Genel Sekreterliğe Genel Başkanın
görevlendireceği bir MYK üyesi vekalet eder.
GENEL
SAYMAN
Madde
32- Genel Sayman Genel Başkanın önerisi ile Merkez Yürütme Kurulu üyeleri
arasından Merkez Yürütme Kurulu tarafından seçilir.
Genel Sayman
partinin gelirlerinin toplanmasında, harcamaların yapılmasında, her
aşamada yasa ve tüzük hükümlerine uygunluğu, gelir-gider
defterlerinin, bütçe ve kesin hesapların düzenli ve süresinde
tutulmasını sağlamakla, kurulların bu konulara ilişkin kararlarını
uygulamakla ve üye aidatlarının düzenli olarak toplanmasıyla görevli
ve sorumludur.
SHP’de parti hesaplarının açıklığı esastır . Genel Sayman partinin
gelirlerini ve giderlerini tam bir saydamlık içinde, partinin
bilgisayar ortamında üç ayda bir yenilenen gelir-gider tabloları ile
kamuoyuna açıklamak zorundadır.
Parti
mallarının ve demirbaşlarının korunması Genel Saymanın görevidir.
Genel Sayman
bu görevlerini çıkarılacak SHP Hesap İşleri Yönetmeliğine uygun olarak
yerine getirir.
Genel Sayman’a yokluğunda Genel Sekreterin görevlendireceği bir Genel
Sekreter Yardımcısı vekalet eder.
KADIN
MECLİSİ
Madde
33- Kadın Meclisinin oluşumu, kuruluşu, çalışmaları, diğer parti organları
ile ilişkileri, bir Kadın Meclisi Yönetmeliği ile düzenlenir.
GENÇLİK MECLİSİ
Madde
34- Gençlik Meclisinin oluşumu, kuruluşu, çalışmaları, diğer parti
organları ile ilişkileri, bir Gençlik Meclisi Yönetmeliği ile
düzenlenir.
YAN
ÖRGÜTLER VE PLATFORMLAR
YAN
ÖRGÜTLER
Madde
35- Parti, il ve ilçelerde Yönetim Kurulu, Genel Merkez düzeyinde ise
Parti Meclisi kararı ile;
a) Mahalle örgütleri,
b) Üniversite Örgütleri,
c) İş yerleri örgütleri,
d) Birden fazla ilçe veya ili kapsayabilecek, havza,bölge, metropol
örgütleri oluşturur.
Bu örgütlerin
dışında Parti, 12-17 yaşındaki çocuklar için, siyasal bir yönlendirme
yapmadan toplumsal bilinci, yurttaşlık sorumluluğunu, dayanışmayı
artırmak amacı ile Demokratik, laik Cumhuriyet Çocukları
örgütlenmesini gerçekleştirir.
PLATFORMLAR
Madde 36- Parti Meclisi Kararı ile;
a) Bilim Platformu
b) Kültür - Sanat Platformu
c) Emek Platformu
d) KOBİ'ler Platformu
e) Tarım Platformu
f) Hak ve özgürlükler Platformu
g) Doğal Yaşam ve Çevre Platformu
ve uygun
görülecek diğer konularda platformlar oluşturulabilir.
Bu
Platformlarda yer alması istenilen ilgili Sivil Toplum Örgütleri ve
kişiler, Merkez Yürütme Kurulunca belirlenir. Platformlar, Genel
Başkanın çağrısı ile toplanır, gündemlerini görüşerek, görüşlerini
Genel Başkanlığa verirler.
Yan
Örgütlerin ve Platformların kuruluşu, çalışma yöntemleri ve ana parti
örgütleri ile ilişkileri, Yan Örgütler ve Platformlar Yönetmeliği ile
düzenlenir.
EĞİTİM
Madde
37- SHP'de Parti içi eğitim, siyasi çalışmanın en temel unsurudur. Parti
içi eğitim görmek Genel Başkandan aday üyeye kadar her partilinin hem
hakkı hem görevidir.
Parti içi
eğitim siyaset akademisi biçiminde örgütlenecek bir parti okulu eli
ile yürütülür.
PARTİ OKULU
Madde
38- MYK, uygun maddi koşullar yaratıldığında ivedilikle bir Parti Okulu
oluşturur. Genel Başkan, profesyonel olarak görev yapabilecek ve bir
akademiyi yönetebilecek bilgi donanımına ve beceriye sahip bir Parti
üyesini Parti Okulu Müdürü olarak atar.
Parti Okulu
Müdürü, Sosyalist Enternasyonal üyesi partilerin parti içi eğitim
programlarından da esinlenerek, her düzeyde eğitim programlarının
düzenlenmesinden, yürütülmesinden ve değerlendirilmesinden sorumludur.
Parti
Okulunun işlerini yapabilmesi için her türlü önlemi almak ve yeterli
ödeneği sağlamak, Genel Başkan, Parti Meclisi ve MYK’nın öncelikli
görevlerindendir.
Parti içi
eğitim ve Parti okulunun kuruluş ve işleyişi Parti Okulu ve Parti İçi
Eğitim Yönetmeliği ile düzenlenir.
PARTİ
DENETMENLERİ
Madde
39- Parti Denetmenleri, Kurulları yönetsel ve mali açıdan denetleyebilme
bilgi ve becerisine sahip, parti asıl üyeleri arasından Merkez Yürütme
Kurulu tarafından seçilir.
Parti
Denetmenlerinin sayısı, nitelikleri, görev ve yetkileri, Parti
Denetmenleri Yönetmenliğince belirlenir.
KONGRELER
İLÇE
KONGRESİ
Madde
40- İlçe kongreleri iki yıldan az üç yıldan fazla olmayacak sürelerde,
Parti Meclisince belirlenecek takvime göre yapılır.
Doğal üyeler hariç üye sayısı dörtyüz’ü geçmeyen ilçelerde seçme ve
seçilme hakkına sahip tüm asıl üyeler kongre üyesidirler.
İlçe
kongresinin doğal üyeleri şunlardır:
a) Kongrede
seçilmiş İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu üyeleri, Belde Başkanları,
varsa beldelerin ve ilçenin partili Belediye Başkanları,
b) O ilçede kayıtlı Milletvekilleri, Parti Meclisi üyeleri, Merkez
Disiplin Kurulu üyeleri ve üyeliği devam eden kurucu üyeler,
c) Üye sayısı dört yüz kişiyi geçen ilçelerde, mahalle ve köylerde son
genel seçimlerde alınan oy oranına göre, İl Yönetimince belirlenecek
sayıda seçilmiş, İlçe Kongre Temsilcileri. Partinin seçimlere
katılmadığı durumlarda bu sayı mahallelerin ve köylerin nüfusuna ve
üye sayısına göre il yönetimince belirlenir. Bu şekilde oluşacak ilçe
kongresi temsilcilerinin sayısı dörtyüz’ü geçemez.
Kongrenin gündemi ilçe yönetimince, öncelikle ilçenin sorunlarını
görüşecek biçimde düzenlenir.
İlçe
kongrelerinde belirlenen sorunlar, görüşler ve alınan kararlar,
gereğinde il kongresinde de tartışılmak üzere, il yönetimlerine yazılı
olarak iletilir.
İlçe
Kongrelerinde, İlçe Başkanı, İlçe Yönetim Kurulu üyeleri ve İl
Temsilcisi seçimleri, olarak, Kongre üyelerinin katılımı ile ve yargı
gözetimi altında yapılır.
İlçe
kongresinde İlçe Başkanlığına aday olacakların kongre üyelerinin en az
yüzde beşinin yazılı önergeleri ile aday gösterilmeleri gerekmektedir.
Nüfusu
50.000’e kadar olan ilçelerde bir Başkan ve altı, nüfusu 100 000'e
kadar olan ilçelerde İlçe Başkanı dışında sekiz, 300 000'e kadar olan
ilçelerde on, 300 000'in üzerinde olan ilçelerde on iki (1 kişi İlçe
Yönetim Kurulu üyesi olarak seçilirler. Ayrıca, asıl üye sayısının en
az yarısı kadar yedek üye seçilir.
İlçe
kongrelerinde yapılacak seçimlerde çarşaf liste uygulaması esastır.
Ancak kongre kararıyla blok liste de uygulanabilir. İlçe Yönetim
Kurullarında her iki cinsiyetten üyelerin sayısı aday varsa yüzde otuz
üç oranından az olamaz. Seçimlerde geçerli oyların yüzde onundan az oy
alanlar ilçe başkanlığına, İlçe Yönetim Kurulu asıl ve yedek
üyelikleriyle İl Temsilciliklerine seçilmiş sayılmazlar.
Ikinci
dereceye kadar olan kan ve sıhri yakınlığı olanlarla karı ve kocalar
aynı yönetim kurulunda görev alamazlar. Bir kişi iki ayrı yönetim
kurulunda görev yapamaz.
OLAĞANÜSTÜ İLÇE KONGRESİ
Madde
41- Bir ilçede kayıtlı ilçe kongre üyelerinin salt çoğunluğu ile İlçe
Başkanının ve/veya
İlçe Yönetim Kurulunun yenilenmesi için İl Başkanlığına yazılı olarak
başvurulursa, İl Yönetim Kurulu otuz gün içinde başvuruya ilişkin
gerekli incelemeyi yaptıktan sonraki otuz gün içinde Tüzüğe uygun
olarak ilçe kongresini toplayıp organ seçimlerini yenilemekle
görevlidir.
Tüzüğün 59/d maddesi hükmü saklıdır.
İl Yönetim
Kurulu ve Merkez Yürütme Kurulu olağanüstü ilçe kongresinin
toplanmasına karar verebilir.
İL
KONGRESİ
Madde
42- İl kongreleri
iki yıldan az üç yıldan fazla olmayacak sürelerde Parti Meclisince
belirlenecek takvime göre yapılır.
İl
kongresinin üyeleri şunlardır:
a) Kongrede
seçilmiş İl Başkanı ve İl Yönetim Kurulu üyeleri
b) Kongrede seçilmiş İl Disiplin Kurulu üyeleri,
c) Partili İl Belediye Başkanı,
d) O ilin partili milletvekilleri,
e) O ildeki Parti Meclisi üyeleri, Merkez Disiplin Kurulu Üyeleri ve
üyeliği devam eden Kurucu üyeler,
f) Her ilçe kongresince, o ilçede son genel seçimlerde alınan oy
oranına göre il yönetimince belirlenen sayıda seçilecek İl
Temsilcileri. Partinin seçimlere katılmadığı durumlarda il
yönetimince nüfusa göre il temsilcisi sayıları belirlenir. Bu şekilde
oluşacak il kongresi temsilcilerinin sayısı altıyüz’ü geçemez.
İl
kongrelerinde gündem, öncelikle o ilin sorunlarının tartışılacağı
biçimde düzenlenir.
İl
kongrelerinde belirlenen sorunlar, görüşler ve alınan kararlar,
gereğinde Kurultayda da tartışılmak üzere yazılı olarak genel merkeze
iletilir.
İl
kongrelerinde, İl Başkanları, İl Yönetim Kurulu üyeleri, İl Disiplin
Kurulu üyeleri ve Kurultay temsilcileri seçimleri kongre üyelerinin
katılımı ile ve yargı gözetiminde yapılır.
İl
kongresinde İl Başkanlığına aday olacakların kongre üyelerinin en az
yüzde onunun yazılı önergeleri ile aday gösterilmeleri gerekmektedir.
İl
kongrelerinde İl Başkanı dışında nüfusu 100.000’e kadar olan illerde
on, 300.000 kadar olan illerde on iki, 2.000.000’a kadar olan illerde
on dört, 2.000.000’un üzerinde olan illerde on altı İl Yönetim Kurulu
Üyesi seçilir. Ayrıca bu sayının en az yarısı kadar yedek üye seçilir.
İkinci
dereceye kadar kan ve sıhri yakınlığı olanlarla karı ve kocalar aynı
yönetim kurulunda görev yapamazlar.
Kongre beş
asıl beş yedek üyeden oluşan İl Disiplin Kurulu seçimini yapar.
İl
kongrelerinde o ilin çıkardığı Milletvekili sayısına ek olarak, son
genel seçimlerde Partinin o ilde aldığı oy oranına göre MYK’ca
belirlenecek sayıda Kurultay Temsilcisi seçilir. Bu şekilde seçilen
Kurultay temsilcilerinin sayısının Türkiye toplamı, TBMM üye sayısının
iki katını geçemez.
İl
kongrelerinde yapılacak seçimlerde çarşaf liste uygulaması esastır. İl
Yönetim Kurulları ve İl Disiplin Kurullarında her iki cinsiyetten
üyelerin sayısı, eğer aday varsa, yüzde otuz üç oranından az olamaz.
Seçimlerde geçerli oyların yüzde onundan az oy alanlar, İl
Başkanlığına, İl Yönetim Kurulu, İl Disiplin Kurulu asıl ve yedek
üyelikleriyle kurultay temsilciliğine seçilmiş sayılmazlar.
OLAĞANÜSTÜ İL KONGRESİ
Madde
43- İl Kongresi üyelerinin salt çoğunluğunun yazılı başvurusu üzerine MYK
otuz gün içinde gerekli incelemeyi yaptıktan sonra en geç kırk beş gün
içerisinde İl Kongresini toplantıya çağırarak organ seçimlerini
yenilemekle görevlidir.
Merkez
Yürütme Kurulu gerek gördüğü hallerde olağanüstü İl Kongresinin
toplanmasına karar verebilir.
Tüzüğün 59/d
maddesi hükmü saklıdır.
KURULTAY
KURULTAYIN OLUŞUMU
Madde
44- Kurultay partinin en üst organıdır. Kurultay en geç üç yılda bir
olağan olarak toplanır. Bütün partililer Kurultay kararlarına uymak
zorundadırlar.
Kurultay
kararları, tüm kamuoyuna ve ilgililere duyurulur.
Kurultay üyeleri şunlardır:
a- Genel
Başkan
b- Parti Meclis Üyeleri
c- Merkez Disiplin Kurulu Üyeleri
d- Üyeliği süren Parti Kurucu Üyeleri
e- Genel Merkez Kadın ve Gençlik Meclislerinin seçilmiş Başkanları
f- Partili Milletvekilleri ve Bakanlar
g- TBMM üye sayısının iki katını geçmeyecek sayıda tüzük ile Kongreler
ve Kurultay Yönetmeliği uyarınca illerden Kurultay temsilcisi olarak
seçilenler
Genel
Başkanlık, Genel Başkan Yardımcılığı, Genel Sekreterlik, Genel
Sekreter Yardımcılığı, Parti Meclisi üyeliği, Merkez Disiplin Kurulu
Başkanlığı ve üyeliği, TBMM Başkanlığı, Başbakanlık ve Bakanlık ile
TBMM üyeliği yapmış Parti üyeleri, Eski İl Başkanları, Kurultay
temsilcisi olmayan İl Başkanları, İl ve İlçe Belediye Başkanları
Kurultayın onur üyesidirler.
Onur üyeleri
Kurultay’da konuşabilirler ancak oy kullanamazlar.
Kurultay toplantı yeter sayısı Kurultay üye tam sayısının salt
çoğunluğudur.
İlk çağrı üzerine yapılan toplantıda, toplantı yeter sayısı
bulunmuyorsa ikinci toplantı katılanlarla yapılır.
Parti Tüzük
ve Programında değişiklik yapılmasına ilişkin olan veya Parti
politikalarını ilgilendiren konulardaki önerileri karara bağlamak
için, bunların Genel Başkan, Parti Meclisi veya Kurultay üyelerinin en
az yirmide biri tarafından önerilmiş olması gereklidir.
Üyeliği devam
eden Kurucu üyelerinin sayısının Kurultayın seçilmiş üyelerinin yüzde
on beşinden fazla olması halinde Kurucular Kurulu, Kurultay’ın
toplantı tarihinden en az otuz gün önce toplanarak kendi içinden
Kurultay üyesi olacakların belirlenmesi için seçim yapar.
KURULTAYIN YETKİLERİ
Madde
45-
a) Genel
Başkanı seçmek,
b) Parti Meclisi ve merkez Disiplin Kurulu Üyelerini seçmek,
c) Parti Meclisinin çalışma raporunu görüşerek karara bağlamak,
d) Partinin tüzük ve programında değişiklik yapmak,
e) Partinin gelir gider hesabını görüşmek, kabul veya reddetmek,
f) Toplumu ve devleti ilgilendiren konularda partiye yön verecek
dileklerde bulunmak veya bağlayıcı kararlar almak,
g) Partinin feshine veya başka bir partiyle birleşmesine ve böylece
partinin mallarının tasfiyesine veya intikal şekillerine karar vermek,
h) Hazırlık komisyonlarından gelecek raporları görüşerek karara
bağlamak,
i) Gerek duyulduğunda Parti Meclisinin 2/3’lük oy çokluğu ile alacağı
kararı görüşerek, Genel Başkan dışında bir partiliyi, salt çoğunluk
kararıyla Başbakan Adayı olarak ilan etmek.
j) Yasalar ve tüzükle Kurultaya verilen diğer yetkileri kullanmak.
İlçe, il
kongreleri ve Kurultay toplantıları ile ilgili ayrıntılar İlçe ve İl
Kongreleri ve Kurultay Çalışma Yönetmelikleri ile düzenlenir.
OLAĞANÜSTÜ KURULTAY
Madde 46- Genel Başkanın veya parti Meclisinin çağrısı ile ya da Kurultay
Üyelerinin yüzde yirmisinin yazılı önerisi ile Kurultay olağanüstü
toplanır. Kurultay üyelerinin yüzde yirmisinin yazılı önerisi ile
toplanan Olağanüstü toplantının gündemi, isteyenlerce düzenlenir.
Ancak bu durumda gündeme seçim maddesi konulamaz.
Kurultay
sürerken genel Başkan ve/veya Parti Meclisi üyeleri için en az yüzde
yirmi Kurultay üyesinin imzaladığı bir önerge ile güvensizlik ileri
sürülebilir. Bu önergenin üye sayısının salt çoğunluğunun oyu ile
kabulü halinde kırk beş gün içinde Tüzük hükümlerine uygun olarak
Genel Başkan ve/veya parti Meclisi seçimleri yenilenir. Bu durumda
uygulanacak hızlandırılmış takvimi Merkez Yürütme Kurulu belirler.
Tüzüğün 59/d maddesi hükmü saklıdır.
DANIŞMA ORGANLARI
KÜÇÜK
KURULTAY
Madde
47- Partinin en üst Danışma Organıdır.
a) Genel Başkan
b) Parti Meclisi üyeleri
c) Partili Milletvekilleri ve Bakanlar
d) İl Başkanları ve İl örgütünce seçilen bir il temsilcisi
e) Merkez Kadın ve Gençlik Meclislerinin Başkanları
f) Partili İl Belediye Başkanları
g) Üyeliği devam eden kurucu üyeler
ile, Genel Başkanın katılmasını istediği kuruluş temsilcileri ve/veya
kişilerden oluşur.
Küçük Kurultay yılda en az bir kez toplanır.
İLÇE
VE İL DANIŞMA KURULLARI
Madde
48- Parti Küçük Kurultay uygulamasının ilçe ve illere uyarlanması
biçiminde, yılda en az bir kez il ve ilçe Danışma Kurulları
toplantısı yapılır.
Üst organın
onayı ile birden fazla ilçe veya birden fazla il ortak danışma kurulu
toplantısı düzenleyebilirler.
Küçük Kurultay ve il-ilçe danışma kurullarının oluşumu ile çalışma
yöntemleri Küçük Kurultay ve Danışma Kurulları Yönetmeliği ile
düzenlenir.
ADAYLIK
ADAYLIĞA BAŞVURMA
Madde
49- Adaylık için başvuru tarihleri Merkez Yürütme Kurulunca saptanır ve
açıklanır.
Adaylık
başvuruları TBMM üyeliği adaylıkları için Genel Sekreterliğe, yerel
seçimler için Genel Merkezce belirlenecek parti kademelerine yapılır.
Seçimlerde aday olacaklar için MYK tarafından yasal nitelikler
açısından bir ön inceleme yapılır veya yaptırılır.
Parti üyesi
olmayanlardan Merkez Yürütme Kurulunca ön seçime, aday yoklamalarına
ve merkez yoklamasına katılmaları uygun bulunanlar tüzüğün ilgili
maddesi uyarınca MYK’ca doğrudan asıl üye yazılabilirler.
PARTİ
ADAYLARININ BELİRLENMESİ
Madde
50- Yapılacak seçimlerde partinin adayı olmak isteyenler, MYK’ca
belirlenecek başvuru yerlerine:
a) Kısa özgeçmişlerini,
b) Parti ödentilerini ödediklerini ve çağrıldıkları eğitim
programlarına katıldıklarını gösteren üye olduğu ilçenin düzenlediği
belgeyi,
c) Yasa ile istenen diğer belgeleri verirler.
Bu belgeler
üzerinden yetkili kurulca yapılacak incelemede, adaylığı için yasal
sakınca bulunanlar ile ödentilerini ödemeyen ve / veya çağrıldıkları
eğitim programlarına katılmayanların başvuruları kabul edilmez.
ÖNSEÇİM
Madde
51- SHP’de adaylar ve sıraları o seçim çevresindeki seçme ve seçilme
hakkına sahip tüm asıl üyelerin katılacağı ve yargı gözetiminde
yapılacak ön seçim ile belirlenir.
Parti Meclisi
zorunlu durumlarda Genel Seçimlerde aday belirlenmesini merkez
yoklaması ile yapmayı kararlaştırabilir.
ADAYLARIN PARTİ MECLİSİNCE SAPTANMASI
Madde
52- T.B.M.M. Üyeliği seçimlerinde;
a) Bir seçim
çevresinde parti örgütü bulunmaması,
b) Bir seçim çevresinde gösterilmesi gereken aday sayısından daha az
sayıda başvuru olması,
c) Ön seçim sonuçlarının yetkili kurullarca geçersiz sayılması
hallerinde adaylar ve sıraları Parti Meclisince saptanır.
Ayrıca, Parti yararları göz önünde tutularak ön seçim yapılacak seçim
çevrelerinde, adayların ve sıralarının kısmen Parti Meclisince
saptanmasına karar verilebilir. Bu fıkra hükmüne göre belirlenecek
merkez adaylarının toplam sayısı TBMM üye tam sayısının yüzde beşini
aşamaz.
YEREL
SEÇİMLERDE PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ
Madde
53– Yerel seçimlerde parti adaylarının belirlenmesi ile ilgili hususlar
SHP Önseçim ve Adaylık Yönetmeliği ile düzenlenir.
PARTİ
ADAYLARININ BİLDİRİLMESİ
Madde
54- Genel Başkan, önseçimle belirlenen aday listelerine, Parti Meclisince
belirlenen adayları da katarak, seçim çevrelerine göre düzenlenen
parti adayları listesinin süresi içinde Yüksek Seçim Kuruluna
verilmesini sağlar.
Adaylıkları
kesinleşen parti üyeleri, parti okulu tarafından aday oldukları
yönetim birimine uyumlarını sağlayacak bir eğitimden geçirilirler.
ADAY
LİSTELERİNDEKİ EKSİKLERİN TAMAMLANMASI
Madde
55- Aday listeleri kesinleşmeden herhangi bir nedenle bu listelerde
boşalma olursa ve listedeki sıraya göre kaydırma sonunda noksanlıklar
doldurulamazsa, eksiklikler Merkez Yürütme Kurulunca veya
yetkilendirdiği kurul veya kişilerce tamamlanır. Merkez Yoklaması ile
belirlenen adaylıkla |